f a n t a s t i c o n

Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Boekrecensie ‘1491’, Charles C. Mann

    Posted on by admin

    Dit non-fictie boek gaat over het Amerika van voor de ontdekking ervan door Columbus in 1492 (dit verklaart de titel). Het boek heeft duidelijk als doel enkele wijdverbreide misverstanden uit de wereld te helpen. Zoals de algemene notie dat de beide Amerika’s grotendeels ‘maagdelijke gronden’ waren, met hoogstens hier en daar een verdwaalde primitieve Indiaan op een steppe of in de jungle. Maar voor de rest dus ‘klaar’ om gekoloniseerd te worden.

    Charles Mann bewijst overtuigend dat hiervan geen sprake is geweest. In beide Amerika’s leefden in 1491 juist heel veel mensen en waren er ook vergevorderde beschavingen, zoals de Azteken (hun hoofdstad Tenochtitlan was groter dan het Parijs van die dagen), de Maya’s en de Inca’s. Maar wat er gebeurd is, is dat deze oorspronkelijke bevolking catastrofaal hard is geraakt door ziektes die de Europeanen met zich mee brachten. Hierdoor werden dorpen en steden gedecimeerd en hele samenlevingen volledig ontwricht. Dit was een belangrijke voorwaarde voor de vrij probleemloze kolonisatie door de Europeanen (de Spanjaarden voorop).

    Maar ook andere zaken speelden mee; zoals dat de Spanjaarden door tal van gelukjes en toeval zowel de Azteken als de Inca’s met verbijsterend weinig middelen wisten te onderwerpen.

    Charles Mann brengt dit allemaal zeer nauwgezet in beeld, waarbij mijn enige bezwaar is dat hij soms teveel de academische diepte in gaat. Maar hoe dan ook is dit een zeer interessant boek. Het deed mij ook eens te meer concluderen dat je altijd moet beseffen dat de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. En hiermee hebben we altijd een volledig vertekend beeld gehad over precolombiaanse geschiedenis van de Amerika’s!

     


  • Boekrecensie ‘Slaughterhouse Five’, Kurt Vonnegut

    Dit is een boek dat alleen zijdelings gaat over het beruchte bombardement van Dresden in WOII. Het boek is namelijk vooral een boek dat gaat óover een dergelijk boek; allemaal vreselijk meta dus. In een ingewikkelde constructie vertelt de hoofdpersoon dat hij al jaren werkt aan een boek over deze historische gebeurtenis, maar waar hij uiteindelijk over vertelt is een soldaat die het ook allemaal meemaakte, Billy Pilgrim; een verhaal waarin de schrijver hoogstens een figurant is.

    De voornoemde Billy Pilgrim is nogal bijzonder omdat hij los staat van de tijd sinds hij ontvoerd is geweest door buitenaardse wezens, de Tralfamadorians. En zo lezen we erover hoe Billy als een pingpongballetje door zijn leven schiet: zijn jeugd, zijn soldatenjaren, zijn voorziene dood, maar ook zijn leven als getrouwde en welgestelde optometrist.

    De stijl waarin Vonnegut dat doet is enerzijds kaal: met eenvoudige zinnen zonder opsmuk, maar anderzijds excentriek door alle hoogst originele associaties, observaties en vergelijkingen. Door alle korte passages die alle kanten op gaan, creëert hij een soort mozaïek en dat blijft interesseren.

    Bijzonder is ook dat Vonnegut personages opvoert, zoals de onbekende sf-schrijver Kilgore Trout, die hij (zo las ik op Wiki) ook in allerlei andere verhalen terugkomt. Vonnegut heeft met zijn corpus aan boeken dus een soort eigen universum gecreëerd, heel erg gelijk aan hoe David Mitchell dit in zijn boeken doet.

    En zo is dit al met al een prikkelend en zeer bijzonder boek, dat ik zeker zou aanbevelen!


  • Tv-recensie ‘The Alienist’, seizoen 1

    Deze Netflix-serie gaat over de zoektocht naar een seriemoordenaar die het heeft voorzien op jonge jongens; inderdaad: een opvallende parallel met mijn eigen boek ‘Het ware paradijs‘.

    De setting is verder bijzonder; het verhaal speelt namelijk in het New York van eind negentiende eeuw. Hoofdpersoon is de ‘alienist’ (vertaald als: krankzinnigendokter) Dr. Kreizler, die met een klein clubje de zoektocht leidt. Intussen spelen ook heuse historische personen een rol in het verhaal, zoals Theodore Roosevelt (die later president zal worden) en tycoon/bankier J.P. Morgan (een verrassende rol van oudgediende Michael Ironside, die we nog uit Verhoeven’s Total Recall kennen).

    De toonzetting van de serie is duister, smoezelig en overal vrij excentriek. Verder is de serie verbluffend goed vormgegeven: het New York uit deze tijd van voor de introductie van de auto wordt prachtig tot leven gebracht. Het verhaal is meer dan voldoende boeiend om de aandacht vast te houden en ook met de rolbezetting is het dik in orde, vooral door de zeer overtuigende Daniel Brühl, die de genoemde dokter speelt.

    Daarmee is dit een hele fijne bekijkenswaardige serie!


  • Uitgelicht: Verhaal #10 uit mijn bundel Projector 2

    Ik heb recent weer een nieuwe bundel samengesteld met enkele van mijn beste verhalen: ‘Projector2’. Het naadloze vervolg op mijn eerdere best of-bundel ‘Projector‘. Als opwarmertje ga ik kort alle verhalen langs uit deze bundel!

    Verhaal 10: De muziek van de sferen
    Net als het negende verhaal uit mijn bundel, heeft dit verhaal een hoog meta-gehalte: het is niet alleen een schrijfsel, maar het gaat ook over het schrijven. Het is een heel klein miniatuurtje uit een veel groter verhaal (dat ik nog nooit heb uitgewerkt), maar uiteindelijk gaat dit verhaal over de ongrijpbaarheid van inspiratie. Het verwijst daarnaast naar een andere verhaal van mij, ‘Thuis‘. Gezien de thematiek een passende afsluiting van deze bundel! Klik het plaatje aan om het verhaal te lezen…


  • Boekrecensie ‘Noorderzon’, Patrick DeWitt

    De schrijver Patrick DeWitt heb ik al een tijdje op de radar door zijn eerdere goede boeken ‘The Sisters Brothers‘ (nu ook verfilmd!) en ‘Ondermajordomus Minor‘.

    Maar dan dit boek, dat draait om ten eerste de elitaire weduwe Frances, die nog steeds teert op de erfenis van haar vroeggestorven man (Frank) en ten tweede om haar onvolwassen zoon Malcolm. Als het geld definitief dreigt op te raken besluiten ze naar Parijs te verkassen, en hier raken ze in contact met allemaal buitenissige types.

    Patrick DeWitt is op zijn best als hij op het randje van het absurde balanceert. En ook hier zijn er aardige passages te vinden, bijvoorbeeld als er via een helderziende wordt gesproken met de in een kat gereïncarneerde Frank (ja echt!).

    Maar dat is onvoldoende om het verder nogal slappe verhaal overeind te houden; er gebeurt hoegenaamd weinig en het einde, waarin Frances een einde aan haar leven maakt als het geld eindelijk op is, zie je al van verre aankomen. Daarmee is dit van de drie boeken die ik van DeWitt gelezen heb, met afstand de minste.


  • Uitgelicht: Verhaal #9 uit mijn bundel Projector 2

    Ik heb recent weer een nieuwe bundel samengesteld met enkele van mijn beste verhalen: ‘Projector2’. Het naadloze vervolg op mijn eerdere best of-bundel ‘Projector‘. Als opwarmertje ga ik kort alle verhalen langs uit deze bundel!

    Verhaal 9: De wraak van de protagonist
    Het meest aparte aan dit verhaal is misschien wel dat het een volledig andere wending neemt dan aanvankelijk lijkt. Het heeft ook een hoog meta-gehalte; want het is niet alleen een verhaal, maar het gaat ook over verhalen. Inspirator voor dit verhaal was Paul Auster, en dan met name zijn fijne werkje ‘Man in the Dark’. Het was meteen het eerste boek dat ik van hem las; ik kreeg het boek van iemand tijdens een vakantie in Noorwegen in ruil voor het al even kostelijke ‘The Terrible Privacy of Maxwell Sim’, van Jonathan Coe. Klik het plaatje aan voor het verhaal…

     


  • Tv-recensie ‘Sex Education’, seizoen 1

    Door deze titel denk je misschien snel aan een platvoerse serie vol seksgrappen en -grollen. Dat is echter geenszins het geval, want dit is een juist hele fijnzinnige high-school-serie. De personages zijn interessant en maken allen een mooie ontwikkeling door en het verhaal is zowel meeslepend en indringend als bij vlagen grappig of zelfs hilarisch. Uitzonderlijk is hoe nuchter en down-to-earth de toon is, niet alleen over seks en liefde, maar ook over allerlei andere dingen. Een interraciaal lesbisch koppel bijvoorbeeld wordt als iets heel vanzelfsprekends en niet-problematisch in beeld gebracht; zoals het ook zou moeten zijn natuurlijk. Ook de bijzondere enscenering valt op: de high school in kwestie heeft wel iets wel van een kasteel en ligt in een idyllisch groen Engels plattelandsdorpje. De omgeving doet verder heel retro (jaren ’80) aan… Dat geeft het geheel bijna een sprookjesachtig karakter. En ten slotte zijn er fantastische rollen van Gillian Anderson (The X-Files) en Asa Butterfield (onder meer Ender’s Game). Heel goed gedaan!


  • Uitgelicht: Verhaal #8 uit mijn bundel Projector 2

    Ik heb recent weer een nieuwe bundel samengesteld met enkele van mijn beste verhalen: ‘Projector2’. Het naadloze vervolg op mijn eerdere best of-bundel ‘Projector‘. Als opwarmertje ga ik kort alle verhalen langs uit deze bundel!

    Verhaal 8: De tündük
    De bovenstaande foto van een rookgat van een nomadentent (een yurt) in Kyrgyzstan vind ik zo mooi dat ik die zelfs groot op canvas heb laten afdrukken en in mijn woonkamer heb gehangen. Ook siert het plaatje de voorkant van mijn eponieme vierde bundel. De inspiratie voor dit verhaal kreeg ik ook tijdens mijn vakantie in dit prachtige land, namelijk toen ik een bizar verhaaltje las in mijn Bradt-reisgids over… Tja; lees daarvoor dit verhaal (klik het plaatje aan!)


  • Boekrecensie ‘The Rise of Endymion’, Dan Simmons

    Ik was bezig om in één ruk alle delen van de Hyperion-Quadrilogie (1 2 3) opnieuw te lezen, maar dan in het Engels, en nu heb ik ook het vierde en laatste deel uit.

    Dit vierde deel vormt natuurlijk een duidelijke voortzetting en afronding van boek 3, ‘Endymion‘ en heel veel dat ik over dit boek heb gezegd, is hier ook van toepassing. Kortom: misschien niet meer zo briljant als de beide Hyperion-delen, maar nog steeds een heel meeslepend sf-avontuur.

    Wat me bij herlezing opvalt, is dat het verhaal wel wat geïnspireerd lijkt op ‘Terminator 2; Judgement Day‘, de filmklassieker van James Cameron. De super-militair Radamanth Nemes heeft wel wat weg van de geavanceerde T-1000 die Robert Patrick in de voornoemde film neerzet. En dat het afschuwelijke monster The Shrike inmiddels een metgezel lijkt te zijn geworden, lijkt nogal op hoe de oorspronkelijke Terminator (Arnold Schwarzenegger) in deze film opeens naar het kamp van de good guys is overgestoken. Nu komt het boek uit 1997, enkele jaren later dan de film, dus dat zou zo maar eens kunnen!

    Tegelijk is dit boek natuurlijk overduidelijk geïnspireerd door veel meer dingen. Het concept van Messiaanse figuren bijvoorbeeld, de Katholieke Kerk natuurlijk, de architect Frank Lloyd Wright en veel Oosterse filosofie, om er maar een paar te noemen. Mede hierom is dit boek wederom kostelijk.

    Het enige minpunt is dat Simmons hier en daar wel had mogen schrappen in zijn soms te breedlopige vertelling. Vooral de passage die speelt T’ien Shan ergens over de helft van het boek is veel te uitgebreid (en bij vlagen saai) omdat Simmons het hier overduidelijk niet kan laten al zijn kennis over de Chinese cultuur met je te delen en enorm veel overbodige informatie deelt (alsmede enorm veel namen van plekken en mensen). Dit is een kwaal waar de latere boeken van Simmons steeds meer last van hebben gekregen, helaas… Een belangrijke reden waarom ik me bijvoorbeeld nooit heb gewaagd aan zijn latere boeken zoals ‘The Abominable‘.

    Maar goed, het einde dat Simmons heeft bedacht is dan wel weer hartverscheurend mooi. En heel filosofisch, met concepten als liefde als Newtoniaanse natuurkracht en de aanwezigheid van een ‘leegte die bindt’.

    Hiermee was het prachtig om al deze boeken weer eens gelezen te hebben!