Boekrensie ‘Een grootse mislukking’, Ruger Lemm

In dit boek haalt Rutger Lemm, zelf ook ooit een stand-upcomedian, verschillende keren Louis CK aan, en dat is niet zo gek. Want wat Rutger Lemm in dit boek doet, lijkt heel erg op waar deze man beroemd mee is geworden: op een genadeloos openhartige wijze vertellen over het leven en al haar soms beschamende aspecten, zichzelf daarbij zeker niet sparend. Dat leidt, zoals ook bij Louis CK, vaak tot onbedaarlijk grappige en herkenbare verhaaltjes.

Een-Grootse-Mislukking-Nieuwe-Revu-BoekWant verhaaltjes vertellen is wat Rutger doet in dit boek, dat kan worden gezien als een bundeling ‘essay-achtige’-stukken over tal onderwerpen. Hoe Rutger zichzelf tegenkomt tijdens een mislukte reis naar Iran bijvoorbeeld, of hoe hij zich onderdompelt in het Berlijnse ondergrondse nachtleven, of hoe hij tegen een burn-out aanloopt. Maar veel boeiender zijn dan nog die nog meer alledaagse dingen; als Rutger vertelt over zijn liefdesleven, gezondheidsmanies, persoonlijke hygiëne, de omgang met social-media en de beleving van seks. En daar kan hij geweldig aanstekelijk en vaak heel herkenbaar over vertellen.

Alle verhalen samen kunnen worden gezien als een studie over perfectie en falen; iets waar Rutger zijn leven lang al mee worstelt. In een heerlijke stijl ontleedt hij dit thema, waarin hij niet blijft steken in alleen maar anekdotes, maar ook behoorlijk de diepte in gaat. Zo verwijst hij niet alleen naar allerlei voorbeelden uit de ‘lage’ cultuur, zoals tv-series als ‘Friends’ en ‘Girls’ of zelfs de Donald Duck, maar gaat hij net zo makkelijk in op het werk van Flaubert en Nietzsche. Al met al leidt dit tot een -ja, daar komt dat woord weer- kostelijk en meer dan genietbaar boek.

De enige ‘maar’ is dan dat Rutger nota bene over het enige aspect waar ik hem van ken (als schrijver dus) weer helemaal nìet zelfkritisch is. Waarom is dat? Heeft hij echt geen twijfels of onzekerheden over zijn schrijverschap? Of onthult dit toch een beetje dat dit hele boek stiekem niet meer is dan een maniertje? Een Louis CK’tje doen? Ik weet het niet zeker, maar eigenlijk maakt het ook niet zoveel uit… Want dit boek is het tegendeel van een grootse mislukking, wat mij betreft!