Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘De jongens van Nickel’, Colson Whitehead

    Dit grimmige op ware feiten gebaseerde boek gaat over het leven van de zwarte jongen Elwood in het Amerika van halverwege de twintigste eeuw. Hij is verstandig, intelligent en hardwerkend, maar ook zwart en dat leidt ertoe dat als hij stomtoevallig een keer op de verkeerde plek is, hij meteen onverbiddelijk naar de barre tuchtschool Nickel in Florida gestuurd wordt.

    De rassensegregatie is hier misschien nog wel heftiger dan in de rest van de Verenigde Staten in die jaren. De jonge Elwood blijft, geïnspireerd door de speeches van Martin Luther King, geloven in het goede van de mens, maar het boek laat zien dat dit een nogal naïeve illusie is op deze plek. Elwood zal net als alle andere jongens van Nickel moeten vechten om de gevangenschap sowieso te overleven.

    Whitehead beschrijft het geheel in een sobere stijl. In zijn alwetende verteller-perspectief vertelt hij diverse passages  net zo makkelijk vanuit het perspectief van bijvoorbeeld Elwood’s vriend Turner, of het wrede schoolhoofd Spencer. Het gevolg van deze schrijfstijl is wel dat hij op relatief grote afstand van al zijn personages blijft staan. Iets wat me deed denken aan de schrijfstijl van andere Amerikaanse schrijvers als John Williams en Cormac McCarthy. Misschien wel desondanks hield het boek me tot het eind geboeid, ook om het fascinerende onderwerp: die volstrekt onverkwikkelijke rassenscheiding die tot op heden in de VS voelbaar is. En het eind van het boek geeft daarnaast ook nog eens een onverwachte twist. Een erg goed en belangrijk boek!


  • Boekrecensie ‘Naamloos’, Pepijn Lanen

    Kan de belangrijkste tekstschrijver van rap-formatie ‘De Jeugd van tegenwoordig’ ook een goede roman schrijven? Dat is de vraag die zich natuurlijk opdrong bij het openslaan van dit boek, met de naam ‘Naamloos’.

    Meteen voert Pepijn Lanen je mee met de belevenissen van een jonge man die wakker wordt in een vreemd huis en die zijn eigen naam niet meer weet. Blijkbaar heeft hij het plan opgevat een maand te ‘de-toxen’ van een nogal drank- en drugsrijke periode. Lanen weet de vervreemding, maar ook de herinneringen aan de bandeloze feestjes van vroeger, waarin hij van weekend naar weekend leven, mooi te beschrijven. Dat doet hij in een fris eigentijds proza, met bij tijd en wijle hele oorspronkelijke vondsten en zelfs nieuwe woorden.

    Maar ontstaat er intussen ook een boeiend verhaal? Daarop is het antwoord helaas: nee. Lanen heeft blijkbaar ook bedoeld om de belevenissen van de naamloze jongen, die zijn dagen in volledige leegte leeft (waarin de dag ‘voorbij kruipt als een schildpad die niet perse heel veel  haast heeft’) te zetten tegenover het jachtige leven van de moderne mens, die rondrent in ‘hamster-radjes van eigen makelij’. Maar dit soort maatschappijkritiek komt toch niet echt over. Ook de liefdesverwikkeling in het tweede deel van het boek komt wat mij betreft niet echt uit de verf.

    Hiermee is dit op zijn best een aardig boek door de hele eigen en soms zelfs humoristische schrijfstijl van Pepijn Lanen. Als hij die schrijfstijl ook nog eens had gebruikt voor een echt goed verhaal, dan was ik om geweest. Nu echter niet meer dan 2 uit 5 sterren.


  • Boekrecensie ‘Oude meesters’, Joost de Vries

    Deze derde roman van de schrijver van ‘Clausewitz’ en ‘De Republiek’ zou ik graag heel goed willen vinden. De twee genoemde eerdere werken vond ik immers erg veelbelovend. Daardoor zag ik in Joost de Vries misschien wel de nieuwe Grote Nederlandse Schrijver van het niveau Mulisch.

    Dit boek gaat hem echter ook niet verder brengen richting die status, ben ik bang. Natuurlijk: er is genoeg om van te genieten: De Vries is een intelligent schrijver die scherpzinnige en prikkelende observaties en snedige en geestige dialogen op je los laat in een fijn leesbaar proza èn net als ik duidelijk kan smullen van smeuïge (historische) weetjes. De manier waarop De Vries net zo makkelijk citeert uit de hoge als lage cultuur is ook bijzonder en kenden we ook van diens eerdere boeken.

    Het probleem is echter dat ik het verhaal gewoon niet zo interessant vond. Met de hoofdpersonages Sieger en Edmund voert De Vries twee broers op die beide een deel van de schrijver zelf lijken te belichamen. Beide hebben ze ook een sterke hang naar het verleden, die ik ook bij de schrijver vermoed. En met ‘krantenman’ Sieger heeft De Vries kans het journalistieke wereldje (waar hij zelf als journalist natuurlijk ook midden in zit) te fileren. De Vries blijft dus dicht bij zichzelf, maar een dwingend verhaal volgt helaas daar niet uit.  En dat is jammer, want hiermee is dit boek uiteindelijk toch niet helemaal geslaagd. Een magere drie bollen uit vijf. Het is niet anders…

    PS: Wat ik nog wel grappig vond aan het boek was dat De Vries met een passage waarin Edmund meewerkt aan een tv-serie over Conquistadores die Amerika bereiken, duidelijk verwijst naar het werk van strip-scenarist Jean van Hamme. De twee ‘inboorlingen’ Hurukan en Ogotaï, die Edmund en gezellen op het strand opwachten, zijn namelijk overduidelijk vernoemd naar twee hoofdpersonages uit de delen uit de stripserie Thorgal die spelen in het zogeheten ‘Land Qâ’. Bijzonder, omdat De Vries hiermee (net als ik) het werk van deze Van Hamme lijkt te bewonderen en te hebben willen eren.


  • Boekrecensie ‘Metropolis’, Philip Kerr

    Dit is het veertiende en laatste boek van de inmiddels helaas ook al gestorven Schotse schrijver Philip Kerr over Bernie Gunther: politierechercheur, (hotel-)detective en, dat mogen we niet onvermeld laten, ook een tijdje SS-er, in het Duitsland voor, tijdens en na WOII.

    In dit laatste deel voert Kerr ons helemaal terug naar het begin en vóór alle dertien andere delen: het jaar 1928, als Bernie Gunther nog een jonge politie-agent is in Berlijn en betrokken raakt bij de afdeling moordzaken. Alles draait om een seriemoordenaar die oorlogsinvaliden van WOI vermoordt, omdat die een schande zouden vormen voor het nog steeds beschaamde maar weer opkrabbelende land.

    Gunther komt hij weer in contact met diverse historische personages, zoals het Joodse hoofd van de politie, Bernard Weiss en de vrouw van regisseur Fritz Lang; bekend van de film ‘Metropolis‘ natuurlijk… Intussen zit het boek wederom vol met veel (heel veel) vaak snedige dialogen en humor, een fijne typering van het decadente Berlijn van de ‘Roaring Twenties’ èn uiteindelijk zeker ook met een goed en spannend plot. Hiermee is dit gewoon toch weer een heel fijn boek!

    Én een passend einde aan de serie! Als je bedenkt dat dit boek de zwanenzang was van Kerr, die al voor de publicatie van dit boek stief aan kanker, stemt dit alles je zeker ook weemoedig. Veertien delen meeleven met de onverwoestbare Bernie Gunther, wat was het mooi!

     


  • Boekrecensie ‘De filosofie van de heuvel’, Ilja Leonard Pfeijffer

    Dit is een heel aardig boek van Ilja Leonard Pfeiffer (zie ook 1 2 3) over de fietstocht die hij ondernam met zijn (toenmalige) vriendin Gelya naar Rome. De dan al topzware dichter heeft voor dit doel een gaar Batavus-fietsje uit een rek met barrels getrokken; Gelya heeft een kittige gele mountainbike met fietstasjes. En zo beginnen ze eigenlijk volledig onvoorbereid aan hun trip, die meer dan een maand zal duren.

    Pfeiffer schrijft heel down-to-earth in een keurige dag-tot-dag verslag-vorm over deze trip, maar hij mengt dit natuurlijk wel met tal van filosofische bespiegelingen. Als niet van hem zelf, dan wel die  van zijn vriendin: die een vrolijke flodder-filosofie aanhangt van: “gewoon zien wat er komt.” Intussen is wel volledig duidelijk dat de trip niet gaat om het doel, maar de weg zelf. Een erg leuk boek, die en passant verklaart hoe Ilja in Genua terechtkwam, want inderdaad: hij kwam nooit meer terug.


  • Boekrecensie ‘Als het lot lacht’, Adam Johnson

    Posted on by admin

    Dit is een verhalenbundel bestaande uit zes losstaande verhalen. Ondanks dat de recensies nogal lovend zijn, konden de eerste verhalen me eigenlijk toch niet echt grijpen. Hoe origineel de setting van elk van die verhalen ook is: zo gaat het eerste verhaal over een man die gesprekken heeft met een digitale hercreatie van de Amerikaanse President, het tweede over een man die rondrijdt in een door een orkaan verwoeste stad, en het derde over een ernstig zieke vrouw.

    Maar pas het vierde verhaal greep me: dit gaat over een voormalig gevangenis bewaker van de Oost-Duitse Stasi. En ook verhaal vijf, over een pedofiele man en zes: over twee Noord-Koreanen die zijn overgelopen naar Zuid-Korea vond ik boeiend.

    Hiermee vond ik dit boek half geslaagd. Een pre is dat dit boek zonder twijfel literaire kwaliteiten heeft en volstrekt origineel is in de settings. Aan de andere kant vond ik het bij de helft van de verhalen het moeilijk om er in te komen, misschien wel door de lang niet altijd makkelijke heel literaire schrijfstijl. Een mager zesje….

     


  • Boekrecensie ‘Vergeven en vergeten’, Philip Kerr

    Posted on by admin

    Dit boek is deel 13 (van 14) in de fameuze serie rondom Bernie Gunther, de sarcastische en welbespraakte voormalig Berlijnse politierechercheur, die, zo weten we na 12 delen (1 2 3 4 5), meer dan goed voor hem was te stellen heeft gehad met de kopstukken van Nazi-Duitsland. Terecht vergaarde de serie veel roem omdat die heel goed is ingebed in de historische feiten van het boeiende tijdsgewricht van Duitsland kort voor, tijdens en kort na WOII.

    Dit dertiende deel (vertaald van het veel ronkender klinkende ‘Greeks bearing gifts‘) speelt inmiddels al weer ver na die oorlog, de late jaren ’50 precies, als Bernie onder een valse naam overleeft in München. Maar natuurlijk wordt hij toch weer een avontuur ingezogen, dat zich nu hoofdzakelijk afspeelt in Griekenland. Hier stuit hij op enkele landgenoten (en ex-nazi’s) die alsnog al het geroofde goud van de grotendeels uitgeroeide Joodse gemeenschap van Salonika (Tessaloniki) in handen willen krijgen. Het leidt tot een typische Gunther-verwikkeling; vol slim detectivewerk, spitse conversaties, gezwaai met pistolen, ongedachte plotwendingen en een femme fatale (of niet?).

    Hiermee is dit boek zonder meer een goed deel in de reeks, maar is het ook een waardige afsluiting? (Deel 14 ‘Metropolis‘ verhaalt immers, zo heb ik al begrepen, alleen nog over het begin, als de jonge politie-agent Gunther in de jaren ’20 roem vergaart met het opsporen van een serie-moordenaar.) Tja, daar twijfel ik wel een beetje aan; alhoewel Kerr aan het einde toch een min of meer positieve draai probeert mee te geven; door Gunther te laten beseffen dat er misschien ondanks alles tòch nog hoop is. En tja, na zoveel avonturen gun je een dolende geest als Bernie ook wel zijn welverdiende rust !


  • Boekrecensie ‘De ontembare’, Guillermo Arriaga

    Posted on by admin

    Dit is met recht een beest van een boek. Al is het maar door de omvang: met die 800 bladzijden plus was ik in ieder geval zelf wel even getemd. Maar ook door de inhoud, want het verhaal van Arriaga is rauw, gewelddadig, zeer masculien ook, en gaat uiteindelijk misschien wel over de nauwe band tussen mens en wolf.

    Het verhaal gaat hoofdzakelijk over de jonge Juan Guillermo, die opgroeit in een volkswijk in Mexico-Stad. In een noodlottige opeenvolging van gebeurtenissen wordt niet alleen zijn broer vermoord, maar sterven daarna ook zijn ouders en oma, de familie-hond en zelfs de kanaries, waarna hij als wees achterblijft. Hij neemt een ontembare wolfshond in huis die al snel 100% wolf blijft te zijn. En intussen broedt hij op wraak op de moordenaars van zijn broer, een groep jonge godsdienstwaanzinnigen die zich de ‘goede jongens’ noemen. Parallel hieraan schetst Arriaga het relaas over hoe een jonge Inuït-jager in het verre Canada geobsedeerd raakt door de jacht op een machtige wolf.

    Arriaga laat beide verhaallijnen langzaam samen komen in een boek met voor de rest volop allerlei soms erg buitenissige uitstapjes. Dit maakt dit boek zeker niet makkelijk leesbaar. Net als het feit dat de driftige, jaloerse en wispelturige hoofdpersoon Juan Guillermo ook bepaald geen sympathiek personage was, met wie je makkelijk meeleeft. Maar intrigerend vond ik dit boek zeker! Heel leuk om een keer een boek te lezen van deze Mexicaanse schrijver, die ook de scripts van een aantal zeer sterke films schreef, zoals ‘Babel’!


  • Boekrecensie ‘Erebus’, Michael Palin

    Posted on by admin

    Dit boek trok natuurlijk mijn aandacht omdat ik eerder een hele goede roman gelezen heb waarin de noodlottige zoektocht van kapitein Franklin naar de noordwestpassage (in zijn schip de ‘Erebus’) centraal stond. Ik heb het dan natuurlijk over ‘The Terror‘ van Dan Simmons.

    Dit boek van Michael Palin is vooral een navertelling van het roerige bestaan van dit schip, dat werd gebouwd als oorlogsschip in de nadagen van de Napoleontische oorlogen, maar daarna met name werd gebruikt als schip voor ontdekkingsreizigers: eerst een memorabele en succesvolle reis richting Antarctica en de Zuidpool en daarna, zoals gesteld, de op rampspoed uitdraaiende zoektocht in het Canada rond de poolcirkel naar de vermeende noord-westpassage (we spreken over een tijd waarin het Panama-kanaal nog niet bestond en zo’n verbinding heel handig zou zijn geweest, en die misschien in deze tijd als gevolg van de opwarming van de aarde en de zeeën wel eens alsnog een feit zou kunnen worden).

    Michael Palin vertelt hierover op smakelijke wijze, met dezelfde soort meta-uitstapjes als bijvoorbeeld Frank Westerman (hij schrijft met andere woorden ook over het schrijven van dit boek). Het best op dreef is hij als hij vertelt over de Antarctica-reizen, waarbij hij regelmatig put uit bijvoorbeeld historische dagboekfragmenten en brieven. Van de Noordwest-reis kan hij eigenlijk alleen vertellen over de zoektocht als de Erebus en Terror al van de aardbodem lijken verdwenen, maar hiermee laat hij de ongetwijfeld ijzingwekkende doosstrijd van bevelhebber Franklin en zijn mannen in het midden en onbesproken; iets waar Simmons in zijn speculatieve roman natuurlijk zeer uitgebreid over vertelde.

    In totaal was dit een heel interessant en genietbaar boek voor iedereen die van een goed stukje geschiedschrijving houdt.


  • Boekrecensie ‘Wees onzichtbaar’, Murat Isik

    Posted on by admin

    Ik moet toegeven dat ik aanvankelijk wat sceptisch was over dit boek, dat wel heel erg veel in de prijzen is gevallen en -in tegenstelling tot de titel zou ik bijna zeggen- wel heel erg zichtbaar was overal. Mijn natuurlijke reactie is dan al snel om me te onttrekken aan zo’n soort hype, want dan kan het bijna niet wat zijn…

    Maar bij ‘Wees onzichtbaar‘ is het goed dat ik dat niet gedaan heb en toch ben gaan lezen! Want dit is echt een fan-tas-tisch boek!

    Het is een zeer geslaagd coming-of-age verhaal over Metin, een in de Bijlmer opgroeiende jongen van Turkse origine. Zijn gezin gaat gebukt onder een tirannieke vader en Metin wordt op zijn middelbare school ook nog eens gepest. Murat Isik beschrijft dit allemaal prachtig: heel treffend, in mooie vloeiende zinnen en een fijne onpretentieuze stijl en met heel sterke beelden en associaties die hij oproept. Zelfs een voetbalwedstrijdje tussen jongens van verschillende flats weet hij hiermee interessant te maken, bijvoorbeeld als hij een boogbal beschrijft die hoog in de lucht zich als een roofvogel stort op haar doel.

    Maar vooral is Isik de absolute meester over zijn onderwerp: heel precies legt hij bloot waarom Metin’s vader zich zo gedraagt en hoe dit gedrag zich ontwikkelt. En met een heel fijn pennetje kenschetst hij hoe de probleemwijk Bijlmer steeds verder afglijdt, waarbij hij heel treffende personages gebruikt, zoals de school-bully Dino en de vastgeroeste activist ‘meneer Rolf’.

    Hiermee is dit een ijzersterk boek: wat mij betreft een instant-klassieker en ook een boek die ik op Hebban meteen toelaat in mijn rijtje ‘favorieten’.