Boekrecensie ‘Portland’, Ramon Van Huffelen

Dit boek valt heel kort samen te vatten als volgt: undercover-agent Erik verduistert miljoenen om de behandeling van zijn doodzieke dochtertje te bekostigen en werkt zich aldus in de nesten. Dat is een mooi gegeven, zeker omdat de schrijver je nog even in het ongewisse houdt of Erik nu echt degene was die dat geld heeft gestolen.

Vervolgens moet veel spanning in dit verhaal eruit voortkomen dat Gio, de enig overlevende van de Italiaanse crime-familie, die is uitgemoord juist omdat ze dat geld misten, achter hem aan zit. En zo gaat een groot deel van het boek erover hoe Erik met zijn gezin onderduikt, maar de dreiging nooit voorblijft en hij intussen scherpe verhoren moet ondergaan over of hij dat geld nu gestolen heeft of niet.

Dit boek is over het geheel in een goede schrijfstijl geschreven, maar over het plot was ik echt niet overtuigd. Er gebeurt eigenlijk gewoon te weinig naar mijn smaak. Verder vond ik dat hele gegeven van die Gio erg ongeloofwaardig (waarom werkt hij niet meteen met Erik af, waar is de rest van zijn mafia-organisatie bijvoorbeeld?). En ten slotte vond ik het einde wel wat mal worden, als Gio een kleine week voor dood achtergelaten in de kelder van een vakantiehuisje ligt, en er toch nog een soort van eindgevecht plaatsvindt als Erik is teruggekeerd uit Portland, de Amerikaanse stad waar zijn dochter de peperdure behandeling heeft gekregen. Dat er wordt toegewerkt naar dat Gio onder een pijler van een nieuw viaduct wordt begraven, ligt er hierbij wel heel dik bovenop.

Boekrecensie ‘Het lichtschip’, Siegfried Lenz

Dit verhaal speelt op een lichtschip, een soort drijvende vuurtoren, voor anker liggend in de Oostzee, dat op het punt staat uit dienst te worden genomen. Het beginincident is dat de kapitein Freytag, een groep schipbreukelingen oppikt, die al snel heel gevaarlijk blijkt te zijn.

En zo ontspint zich een kat-en-muis spel tussen de geslepen Doctor Caspary, de leider van die criminelen, en Freytag, die wil dat de laatste dienst ordentelijk verloopt. Is het lafheid, of juist heel dapper, dat hij alles niet wil laten ontaarden in geweld. Zijn eigen zoon, die voor één keertje mee is, vindt er het zijne van.

Dit is hiermee een boeiende en geraffineerde literaire roman.

Boekrecensie ‘Wolkenstad’, Anthony Doerr

Dit boek doet niet alleen door de naam denken aan de moderne klassieker ‘Wolkenatlas‘ van David Mitchell (het boek dat ik niet genoeg kan bewieroken). De achterflap verraadt namelijk dat dit boek óók een raamvertelling is. Er worden namelijk vijf personen worden gevolgd in drie heel verschillende universums; en toch is er natuurlijk iets dat hen bindt.

Alle vijf de hoofdpersonen blijken op hun eigen manier allemaal nogal buitenbeentjes. In en rond het Constantinopel van 1453, vlak voor de historische val, zijn dit Omeir, een ossendrijver met een (duivelse?) hazenlip, en het onstuimige meisje Anna, dat niet deugt voor haar werk als borduurster. In hedendaags Lakeport, Idaho, zijn dat de bejaarde Zeno, die zich zijn hele leven buitenstaander heeft gevoeld, en Seymour, een autistische jongen die valt voor de complottheorieën van een kwaadaardige ophitser. En in de verre toekomst is dat het meisje Konstanze, de enige overlevende van een virusinfectie op een interstellair ruimteschip. En allemaal hebben ze iets te maken met een oud-Grieks geschrift over Aethon, een schaapsherder die op reis gaat op zoek naar de mythische Wolkenstad (of eigenlijk Wolkenkoekoekstad), vele ontberingen moet doorstaan en knotsgekke, sprookjesachtige dingen meemaakt (zo verandert hij respectievelijk in een vis, ezel en kraai).

Dat klinkt allemaal misschien enorm vergezocht en misschien zelfs tè belachelijk, maar vergis je niet. Want: oh, wat zijn de belevenissen van al die personages allemaal prachtig beschreven. Verbeeldingsrijk, poëtisch, betoverend zou ik zelfs zeggen! Met een vaak bitterzoete toon en met een dramatisch plotontwikkeling. Doerr weeft het geheel samen tot een weergaloze meeslepende vertelling, waarin de kracht van boeken en het doorgeven van verhalen uiteindelijk centraal lijkt te staan.

Hiermee is dit boek een absolute triomf wat mij betreft! Een zeldzaam pareltje! Een boek dat ook metéén toetreedt tot mijn lijstje favoriete boeken! En ook daarin lijkt het dus op het voornoemde ‘Wolkenatlas‘, want ook dat boek is in diezelfde lijst te vinden!

Boekrecensie ‘A Head Full of Ghosts’, Paul Tremblay

Dit is een boek dat werd aangeraden door Thomas Olde Heuvelt en alleen daarom al was er natuurlijk al voldoende reden me hier eens aan te wagen.

Maar nu ik het boek uit heb, blijf ik in verwarring achter. Want is dit nou een super-spannend horror-boek, zoals ook de ronkende recensie van Stephen King op de voorkaft belooft? Of is dit boek een grotendeels mislukte poging tot fan-fictie? Ik ben er nog steeds niet uit…

Om te beginnen met een positieve noot: ja, dit boek is zeker hartstikke goed geschreven! Tremblay heeft een heel mooi pennetje en laat vele geestige passages, mooie associaties/metaforen en sterke beschrijvingen op je los. En natuurlijk ook enkele heel griezelige scenes!

Maar dan het plot. Alles draait om een gezinnetje waarin Marjorie, de oudere zus van Merry lijkt te zijn bezeten door een demon; genoeg voor een paar huiveringwekkende scenes. Maar dan beweegt het plot zich een andere kant op dan ik op dat moment had verdacht. De gelovige vader besluit namelijk om de benodigde duiveluitdrijving door een priester te laten filmen ten behoeve van een realityshow. Vanaf dit moment begon bij mij de twijfel te rijzen: wat wilde de schrijver nou: redelijk gratuite (want makkelijke) kritiek geven op de hedendaagse tv-cultuur en sociale media ? Het wordt ook steeds schimmiger wat er nu aan de hand is: speelt Marjorie nou alles of toch niet? Of is de vader eigenlijk de echte krankzinnige? Óf, en dat vermoeden rijst pas in het laatste hoofdstuk, Merry zélf??? Want (spoiler alert!) zij is het die uiteindelijk haar hele familie vergiftigt, al dan niet omdat ze misleid was door haar grote zus… Zo laat het verhaal heel veel te raden over! Geniaal, of juist niet?

Daar komt bij dat Tremblay zich duidelijk wel heel erg heeft laten inspireren door andere boeken en films in het genre; “The Exorcist” natuurlijk voorop. In een wat mij betreft nogal onnodige appendix legt Tremblay het allemaal zelfs zeer uitgebreid nog even uit uit. Dus wat doet Tremblay eigenlijk? Speelt hij een vernuftig spel met het genre, of weet hij daar eigenlijk niets aan toe te voegen en komt hij niet boven het niveau van erg matige fan-fictie uit? Ik ben er nog niet uit.

Voor nu daarom slechts 3 uit 5 sterren…

Boekrecensie ‘The dawn of everything’, Graeber/Wengrow

Dit boek is behoorlijk gehypet en lijkt op het eerste gezicht door haar allesomvattende titel wel wat op dat bekende boek van Stephen Hawking; ‘The theory of everything’. Nu was dat laatstgenoemde boek een groot succes, dus daarom was ik ook wel benieuwd naar dit boek.

Dat viel me, om maar meteen met de deur in huis te vallen, echter niet bepaald mee. De beide schrijvers beginnen met een lang epistel dat erom draait dat de vroegste beschavingen noch de beschaafde wilden waren van Rousseau, noch het tegendeel daarvan (Hobbes). En het onbegrip daarover, stellen ze, is heel belangrijk om de wereld waarin we nu leven goed te kunnen doorgronden; met bijvoorbeeld de grote economische ongelijkheid.

Hun punt is daarmee, als ik het goed begrijp, heel kort dat de geschiedenis veel minder een noodzakelijke, logische ontwikkeling laat zien naar een soort ‘eind-stadium’ waarin we nu verkeren, dan misschien wel gedacht wordt. Nee, vertellen ze, de geschiedenis is veel meer ambigu en dat betekent ook dat we niets als een gegeven moeten gaan beschouwen.

Op zich is die boodschap best interessant, maar het boek was wat mij betreft gewoon veel te breedvoerig en langdradig. Daarom toch geen succes….

Boekrecensie ‘De afwijking’, Dries Muus

Dit boek gaat over de jonge veelbelovende voetballer Matty Groen. Zijn leven wordt behoorlijk overhoop gegooid als door één ongelukkig ‘douche-incident’, zijn teamgenoten hem gaan zien als die ‘homo’. En daarna ook de school en de tribunes tijdens de wedstrijden.

Veel hulp kan hij van zijn moeder niet verwachten; zij heeft een pijnlijke geschiedenis achter de rug met Matty’s (afwezige) vader, is aan het daten en krijgt een bijzondere zakelijke kans. Dan is de enige reddingsboei voor Matty nog diens barse trainer Albert de Leeuw. Van hem lijkt hij weinig steun te kunnen ontvangen, tot die hem, vlak voor zijn dood (hij is hartpatiënt), toch nog een belangrijke levensles meegeeft: “Jij verzet je tegen alles in je en accepteert alles wat van buiten komt. Het moet dus precies andersom.”

Dit is een mooi, sensitief geschreven boek, met veel beeldende passages. Alhoewel de problematiek wat zwaar werd aangezet naar mijn smaak en de aanvankelijke twijfel over wiens begrafenis het is aan het eind van het boek (toch niet Matty??? Het blijkt, zoals al duidelijk zal zijn geworden, Albert te zijn) een beetje te gemaakt en over the top is.

Boekrecensie ‘Orakel’, Thomas olde Heuvelt

Onlangs heb ik deze schrijver zelf kort mogen spreken tijdens een bijeenkomst van VPRO’s ‘Brommer op Zee’ in de Rozet in Arnhem. Ik was onder de indruk van hoe sympathiek en benaderbaar hij zichzelf toonde! En ik vond het heel bijzonder zelf eens -ook over mijn eigen schrijfwerk- te praten met toch wel één van Nederlands meest interessante schrijvers van dit moment!

Ik bewonder Thomas dan ook zeer, vooral omdat hij met een genre dat toch lastig te promoten is (wat is het? horror, sf, fantasy? YA?) heel groot is geworden en echt is doorgebroken. Maar ook vond ik zijn eerdere boeken ‘HEX‘ en ‘Echo‘ zeer de moeite waard!

Geldt dat ook voor ‘Orakel’, dat ik tijdens mijn vakantie in Peru heb gelezen? Het antwoord is een ronkend ‘ja’! Want alweer neemt Olde Heuvelt je mee in een huiveringwekkend horror-plot, dit keer rondom een spookschip dat op enig moment opduikt in de duinen, en waarin tal van mensen verdwijnen. Ik zal de fascinerende achtergrond van dit alles niet eens proberen uit te leggen (Neil Gaiman’s ‘American Gods‘ speelt een rol), maar het leidt tot een heerlijk plot vol spannende verwikkelingen, dat ons ook naar vliegbasis Volkel en een boorplatform op zee voert.

Het is duidelijk dat Olde Heuvelt met dit boek alweer de roos treft. Zijn boek zal ook zeker de jongere lezer aanspreken, al is het maar omdat de hoofdpersoon de dertienjarige Luka is, en is daarom ook meer dan zijn vorige boeken ook in het Young Adult genre te plaatsen. Toppertje!

Boekrecensie ‘Kruispunt’, Jonathan Franzen

Van deze Amerikaanse auteur heb ik drie eerdere boeken gelezen (link), dus ik wist al vrij goed wat ik kon verwachten. Een breed uitgesponnen familie-sage dus, ontzettend goed geschreven en met heel veel inzicht in de menselijke psyche.

Precies zo’n boek is dit boek ook. En in dit geval wordt de familie Hildebrandt messcherp en ontzettend goed geportretteerd.

Je zou dus zeggen dat ik geen enkele moeite zou hebben gehad dit boek te lezen; maar dat is toch niet helemaal waar. Het lijkt wel dat ik tegenwoordig steeds meer moeite heb me nog door zo’n dikke pil (want dat is het) te werken. Een gevolg van al die nieuwe moderne (social) media die stiekem heel veel aandacht weg slurpt? Ik sluit het helaas niet uit…

Boekrecensie ‘De laatste man’, Pepijn Keppel

In dit boek vertelt Pepijn Keppel over hoe hij in zijn jeugd op hoog niveau hockey speelde; tot dat steeds meer begon te knellen met zijn homoseksuele geaardheid. Dat doet hij in een mooie schrijfstijl die de middelmaat zeer zeker overstijgt: zo gebruikt hij oorspronkelijke en doelmatige metaforen en bouwt hij het verhaal mooi op. Intussen leef je ook echt mee met de wordtelende tiener: “Keppeltje, Keppeltje, toch!”, verzuchtte ik meer dan eens :-).

En op deze manier is dit boek ook meer dan het zoveelste coming-of-age verhaaltje van een jongen die worstelt met zijn geaardheid. Goed gedaan!

Boekrecensie ’21 lessen voor de 21ste eeuw’, Yuval Noah Harari

Van deze schrijver heb ik eerder ‘Sapiens‘ en ‘Homo Deus‘ gelezen. En nu dus dit laatste boek in de ‘trilogie’ waarin Harari zich richt op de toekomst.

Dit doet hij met 21 lessen over alle belangrijke hedendaagse aspecten, zoals, en ik noem er maar wat: vrijheid en gelijkheid, immigratie, nationalisme en religie.

Helaas kwam dit boek echter voor mij veel minder aan; ik miste toch de echt sprankelende vernieuwende inzichten die de vorige boeken van Harari me wel gaven! Daarom ben ik op enig moment zelfs overgestapt op een soort ‘business samenvatting’ van dit boek (In het Engels, van Speed Read Publ.).; maar zelfs dit kon me niet bekoren. Kortom: voor mij was deze derde Harari er nèt eentje te veel!