Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘Het complot tegen Amerika’, Philip Roth

    Posted on by admin

    In dit ijzersterke boek schrijft Philip Roth over een alternatieve geschiedenis waarin niet Franklin D. Roosevelt de presidentsverkiezingen wint van 1940, maar Charles Lindbergh, naast beroemd vliegenier ook iemand met nazi-sympathieën en een politicus die als credo ‘America First’ heeft. Hierin lijkt de premisse van dit boek natuurlijk op mijn eigen stukje speculatieve fictie: ‘Een ondenkbaar scenario‘. Waarin voor de goede orde geheel onafhankelijk van Roth dezelfde Lindbergh is aangehaald.

    Het geheel wordt door Roth verpakt in een coming-of-age verhaal van de jonge Philip. Aan den lijve maakt hij mee wat er gebeurt als in Amerika fascistoïde en antisemitisme sentimenten de ruimte krijgen en dat is bepaald niet mals. Roth laat messcherp zien hoe dit gemeenschappen en zelfs families verscheurt. En hoe snel heuse pogroms en moordpartijen aan de orde kunnen komen! Roth geeft hiermee een boodschap af die anno nu nog steeds maar al te relevant is, nu het Witte Huis echt wordt bewoond door een nogal onfris type.

    Wat ik wel opvallend vond, was dat Roth de dystopische fantasie aan het einde toe niet doorzet. Enkele jaren later stort Lindbergh in zijn vliegtuigje neer, wordt FDR alsnog president en wikkelt de oorlog zich op dezelfde wijze af als we al kennen: inclusief bijvoorbeeld het Ardennenoffensief dat Roth ergens in een bijzin aanhaalt. Dit had wat mij betreft niet gehoeven; ik was wel benieuwd waar Roth dan op was uitgekomen!


  • Boekrecensie ‘Leon & Juliette’, Annejet van der Zijl

    Posted on by admin

    Het Boekenweekgeschenk van dit jaar is van de hand van de schrijfster, biografe en historica Annejet van der Zijl. Het boek vormt een geschiedkundig verslag van het bijzondere leven van Leon Herckenrath. Deze emigreert begin 10e eeuw naar het Amerikaanse Charleston, om daar een relatie te krijgen met de zwarte slavin Juliette.

    Wat volgt is een hartverwarmende geschiedenis over hoe Leon tegen de wreedheid van de geschiedenis in (er moest nog een bloedige burgeroorlog gebeuren voor Amerika de slavernij afschafte) compassie, mededogen en beschaving toont. Want hij trouwt zijn Juliette en weet haar en hun talrijke nageslacht allemaal weg te krijgen naar het veilige Nederland; naar de familie-residentie in het Westland.

    Deze recente geschiedenis over de laatste stuiptrekkingen van de slavernij is zonder meer fascinerend en Van der Zijl vertelt hier goed over. Wel blijft het allemaal een beetje aan de oppervlakte; maar niet voor niets laat de schrijfster doorschemeren dat dit boekje misschien wel een voorstudie is voor een veel grotere roman. Dat lijkt me zeker interessant.

    Hiermee is dit Boekenweekgeschenk gelukkig weer een stuk beter dan de misbaksels van de laatste twee jaar (1 2).


  • Boekrecensie ‘De acht bergen’, Paolo Cognetti

    Posted on by admin

    Dit boek heeft als hoofdpersoon Pietro. Als jongen gaat hij met zijn ouders op vakantie naar een klein bergdorpje in Italië en ontmoet daar voor het eerst de lokale koeienherder (is dat een woord?) Bruno. Er ontwikkelt zich een bijzondere vriendschap tussen hun. Hierbij is Pietro degene die steeds weer weggaat uit de bergen, om er daarna toch weer terug te komen. Bruno gaat er nooit weg.

    Veel van het boek gaat ook over de moeizame relatie tussen Pietro en zijn vader, een fanatiek bergbeklimmer, maar ook iemand die ongelukkig is in zijn stressvolle baan en het leven in de grote stad. Maar hoe ouder Pietro wordt, hoe beter hij zijn vader begint te begrijpen en waarderen.

    Dit is hiermee een mooi, sensitief geschreven boek. Omdat het door een Italiaan geschreven is, moest ik erg denken aan dat boek van landgenoot Paolo Giordano, een boek dat ook al over een bijzondere vriendschap gaat en ook in een zo sensitieve stijl geschreven is. Mooi!


  • Boekrecensie ‘Grote verwachtingen’, Geert Mak

    Posted on by admin

    Dit boek zit de geschiedenis letterlijk op de hielen, als de recente geschiedenis van Europa vanaf 1999 aan de orde komt. Waar ‘In Europa’ handelde over de twintigste eeuw en hoe die, in veel opzichten gruwelijke periode getekend door twee wereldoorlogen, ons heeft gevormd, gaat ‘Grote verwachtingen’ over de eerste twee decennia van de eenentwintigste eeuw. Het boek pakt de draad op waar ‘In Europa‘ eindigde.

    Mak vraagt zich hier diverse malen af hoe je de recente tijd zou moeten uitleggen aan iemand over vijftig jaar van nu. En dat is een interessante exercitie. Ondanks dat de geschiedenis allemaal nog ontzettend vers is, weet Mak toch nog met tal van interessante inzichten te komen, of een bepaald onderwerp heel kernachtig en raak samen te vatten. Zo merk je dat in de waan van de dag je vaak te dicht op het nieuws zit. Pas met enige distantie kun je pas echt doorgronden hoe je politieke, maatschappelijke en economische feiten moet duiden. En Mak is daar heel goed in, met een scherp en hier en daar soms bijna vileiin pennetje. En door de afwisseling met persoonlijke verhalen, doet je dit zeker doorlezen!

    Hiermee is dit al met al een zeer interessant boek! Zeker aan te bevelen!


  • Boekrecensie ‘Mythos’, Stephen Fry

    In dit boek hervertelt Stephen Fry tal van verhalen uit de Griekse mythologie. En dat is smullen. Enerzijds omdat die mythologie ongelooflijk rijk is; neem alleen al alles wat er gebeurde voor de Olympische goden onder Zeus eindelijk de macht overnamen. Kindermoord, list en bedrog, noem het maar! En wat nog maar weer eens blijkt is dat de Griekse mythologie er uniek in is dat de goden vaak maar al te menselijk zijn (met tal van slechte eigenschappen en zwaktes) èn zich maar al te vaak tussen de mensen begeven (met vele halfgoden tot gevolg). Dat levert fascinerende, kleurrijke, bizarre, dramatische en soms zelfs ronduit komische verhalen op.

    Ik moest meteen weer denken aan de gedeeltelijke hervertelling van de Ilias, door Dan Simmons in het boek ‘Ilium’, waarin een intrigant het plot steeds meer laat ontsporen; dat was ook al zo’n kostelijk verhaal!

    De tweede reden waarom dit boek smullen is natuurlijk omdat Stephen Fry kostelijk over deze materie weet te vertellen; in een prachtige soepele stijl waar het vertelplezier van af spat. Dat maakt dit een kostelijk boek. Een boek dat je misschien alleen soms wel even moet weg leggen, als die bonte parade goden, halfgoden en helden je soms iets te veel wordt…

     


  • Boekrecensie ‘De goede zoon’, Rob van Essen

    Tja, wat zal ik van dit boek zeggen. Aanvankelijk wilde ik dit heel graag een goed boek vinden. Omdat die zulke goede recensies kreeg, maar ook omdat ik zelf eerder aangenaam verrast werd door een verhalenbundel van deze schrijver.

    Maar helemaal positief kan ik toch niet over dit boek zijn. Ik had heel veel moeite het helemaal uit te lezen en merkte te vaak dat de aandacht weg zakte. Dat kwam niet eens  zozeer door de surrealistische elementen die Van Essen inbouwt, zo ken ik hem inmiddels wel. Zo verhaalt hij over een nabije toekomst met wandelende rugtassen, ironische receptie-robo(t)s en zelfrijdende auto’s waarmee je seks kunt hebben.

    Maar dat ik toch niet echt positief ben komt wel door het nogal ongerichte verhaal, dat geheel plotloos is. Hier lijkt Van Essen een soort spel met je te spelen, want ook de hoofdpersoon zelf is schrijver van ‘plotloze thrillers’. Maar van dit boek kan ik eigenlijk niet meer vertellen dan dat het een soort roadtrip lijkt van de hoofdpersoon, samen met ene Lennox. Maar dit is niet meer dan een heel iel en wankel kapstokje om een verhaal aan op te hangen dat over van alles gaat, waaronder de moeizame verhouding van de hoofdpersoon met z’n inmiddels bejaarde moeder (hence the title) en een periode waarin de hoofdpersoon in een ‘Het Bureau‘-achtig archief werkt.

    Veel passages en losse observaties zijn dus op zich best de moeite waard. Maar door de totale afwezigheid van een dwingend en meeslepend plot is dit allemaal toch onvoldoende om de aandacht vast te houden. Nee, matig boek…


  • Boekrecensie ‘Ik ben Pelgrim’, Terry Hayes

    Dit boek kwam op mijn pad omdat het zeer lovende reacties kreeg op Hebban. Daarom moest ik het ook maar eens zelf lezen en ik werd niet teleurgesteld.

    Het verhaal gaat over ‘Pelgrim’, een ex-spion die betrokken raakt bij de zoektocht naar ‘De Saraceen’; een ultra-gevaarlijke terrorist die een vernietigende epidemie over de Verenigde Staten wil uitstorten.

    Hayes vertelt dit alles op een smeuïge wijze. Ondanks dat het ik-perspectief natuurlijk bij Pelgrim ligt, zijn er ook lange meeslepende passages buiten diens belevingswereld, bijvoorbeeld over onder meer de jeugd van ‘De Saraceen’. Het perspectief (dat soms opeens naar de alwetende verteller schuif) is hiermee lang niet altijd even helder, en dat vind ik hier en daar (amateur-schrijver als ik ben) toch wel erg storend. Alhoewel het voor de gemiddelde lezer nauwelijks uit zal maken bij het leesplezier.

    En een ander minpuntje is dat Hayes soms iets te geforceerd er dik bovenop probeert te leggen dat alles wat de hoofdpersonen doen heel uitgekookt is. Dit terwijl ik daar zelf nog wel eens aan twijfelde!

    Maar al met al toch een prima boek dit. Niet de geramde klassieker die ‘Hebban’ het laat zijn, maar gewoon een uitstekende thriller.


  • Boekrecensie ‘De rechtvaardigen’, Jan Brokken

    Ik had verwacht dat dit boek een roman was, maar dat is het zeker niet. Het is ‘faction’ en vertelt over alles rondom Jan Zwartendijk, de ‘interim-consul’ van Litouwen die aan het begin van WOII vanuit Kaunas duizenden Joden een ‘visum’ bezorgde voor nota bene Curaçao, op die wijze een nogal onwaarschijnlijke ontsnappingsroute creërend voor Joden via Rusland, Siberië, Japan en de Stille Oceaan richting de Amerika’s.

    Dit is fascinerende materie en Brokken (die ik nog ken van enkele uitstekende ‘schrijf-boeken’ 1 2) vertelt hier zeer meeslepend over, mede omdat hij overduidelijk zeer goed gedocumenteerd is.

    Het boek gaat verder zeker niet alleen over Jan Zwartendijk, maar ook over allerlei mensen daaromheen: Joodse vluchtelingen, de Japanse consul, noem maar op. Hiermee is dit al met al een zeer boeiend epos over hoe mensen in oorlogstijd ondanks alle bezwaren, toch pogen het goede te doen.


  • Boekrecensie ‘Prussian Blue’, Philip Kerr

    Dit is deel 12 van de Bernie Gunther serie en tevens het twee-na-laatste. Het boek pakt naadloos de draad op van het vorige deel, als Bernie Gunther, na ternauwernood een plot rond de schrijver W. Somerset Maugham te hebben overleefd, nu de Stasi achter zich aan heeft zitten.

    Interessanter wordt het echter als we vanuit 1956 een sprongetje terug in de tijd maken naar 1939. En hier wordt Gunther gevraagd door Heydrich zich bezig te houden met een moordzaak in de Berghof, het buitenverblijf van de Führer zelf! Hier wordt Gunther al snel de speelbal tussen diverse Nazi-kopstukken.

    Hiermee is dit al met al weer een zeer smakelijke aflevering in de Gunther-serie. Nog twee te gaan! Die ga ik ook zeker nog lezen!


  • Boekrecensie ‘De ontdekking van Moskou’, Harry Mulisch

    Van de schrijver Mulisch, onderdeel van de zogenaamde vroegere Grote Drie, kon me eigenlijk maar één boek ècht bekoren; namelijk ‘De ontdekking van de Hemel‘. Andere boeken vond ik echter beduidend minder.

    En dan dit boek; dat postuum is verschenen en nooit door Mulisch zelf is gepubliceerd. Daar had hij -naast dat het manuscript onaf was- denk ik goede reden voor, want nee: dit is een redelijk onleesbaar werkstukje.

    Mulisch doet hierin een beetje wat hij wel vaker doet: filosoferen over het schrijven. In dit boek doet hij dat met het Droste Effect. Zo’n zogenaamd recursief verhaal kan interessant zijn, zie bijvoorbeeld dat ene boek van Pennac of zelfs een verhaal van mij zelf: ‘The Joker‘.

    Maar bij Mulisch wordt het vervelend als hij schrijft over een schrijver, die schrijft over een schrijver, die schrijft over een schrijver. Hierdoor wordt er niet alleen een verhaal verteld, maar zijn ook in minimaal twee niveaus voetnoten geplaatst. En ook nog eens miet alleen door Mulisch, maar óók door de redacteuren die na diens dood het onaffe manuscript alsnog probeerden af te ronden.

    Deze vermoeiende opzet zorgt ervoor dat ik weinig trek meer had in waar het boek uiteindelijk over zou moeten gaan: een mislukte ‘ontdekkingsreis’ naar Moskou in het jaar 1492. Nee, ik had toen inmiddels dit boek allang weggelegd. Jammer.