Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘Mijn verhaal’, Johan Cruijff (opgetekend door Jaap de Groot)

    Posted on by admin

    Dit is een aardig boek over het leven van Johan Cruijff, opgetekend door Telegraaf-journalist Jaap de Groot. Het meest interessante is als het bijvoorbeeld gaat over de relatie die Cruijff had met die andere Nederlandse voetbalgrootheid: Rinus Michels. Als we het mogen geloven enerzijds een bikkelharde man, maar tegelijkertijd een heel zorgzaam iemand, bijvoorbeeld als hij Cruyff hoogstpersoonlijk een massage geeft na een zware wedstrijd. Of als het gaat over de tijd van Cruyff als speler (ook zijn Amerikaanse periode!) en zijn tijd als trainer/coach.

    Het minst interessant is echter het tweede deel van het boek, als we over zijn tijd als bestuurder moeten lezen. Hier wordt veel te lang doorgezaagd over de moeizame perikelen tussen Cruyff en sportbestuurders van bijvoorbeeld Ajax, Barcelona of de KNVB. Hier deed het boek teveel denken aan een laatste persoonlijke afrekening. Persoonlijk vond ik ook de latere hoofdstukken met Cruyff’s ideeën over het voetbalspel en de huidige stand van zaken in het voetbal niet zo heel boeiend. Zo dooft dit boek een beetje als een nachtkaars uit.

    En dat is jammer, want Cruyff lijkt toch voldoende interessants te vertellen te hebben. Wat mij betreft had hij nog veel meer verteld over zijn tijd als speler en trainer. Daar heeft schrijver Jaap de Groot volgens mij echt nog veel interessant materiaal laten liggen. Jammer…


  • Boekrecensie ‘Atahuallpa’s vergissing’, Wim Kamerbeek

    Posted on by admin

    Dit boek gaat over misschien wel één van de meest bizarre kantelpunten in de geschiedenis; namelijk hoe een groepje van nog geen tweehonderd Spanjaarden er begin zestiende eeuw in slaagde het machtige Inca-Rijk op de knieën te krijgen. Atahuallpa had hierin een belangrijke rol; als de nieuwe ‘Inca Keizer’ had hij alle kans om de Spanjaarden weg te vagen, maar als gevolg van een aantal fatale vergissingen aan zijn kant, ging het allemaal helemaal mis…

    Wim Kamerbeek heeft over dit gegeven een onderhoudend boek geschreven in een prettig leesbare, losse en soms zelfs bijna joviale stijl. De eerste helft van het boek besteedt hij aan de historische feiten, in het tweede deel gaat hij nader in op de Inca-beschaving.

    Boeiend en leuk boek en zeker bruikbaar bij de research voor wat mogelijk een nieuw boek van mijzelf gaat worden!


  • Boekrecensie ‘Kolja’, Arthur Japin

    Posted on by admin

    Dit is één van de eerste boeken die ik als luisterboek tot me genomen heb. En dat is zeker genieten. Arthur Japin leest zijn verhaal zelf voor en heeft een prettige vertelstem. Zijn verhaal is ook nog eens heel interessant. Hoofdpersoon is Kolja Konradi, een jongeman die lange tijd de beschermeling is geweest van de gebroeders Pjotr en Modest Tsjaikovski.  Zijn ‘schitterende gebrek’ (om even een ‘japinisme’ te gebruiken) is dat hij doof is.

    Als hij op basis van een urgente brief van Pjotr terug gaat naar Petersburg, blijkt de voornoemde onder onduidelijke omstandigheden te zijn overleden. Was het cholera, zelfmoord? Kolja gaat al snel op onderzoek uit.

    Dit relaas wordt doorsneden met dagboekaantekeningen van Modest. Hij wordt door de rijke familie Konradi ingehuurd om hun onhandelbare zoon, de dan nog heel jonge Kolja, onder handen te nemen die als een dier in een donkere kamer is opgesloten. Het lukt Modest al snel om het vertrouwen van de jongen te winnen en hem om te laten gaan met zijn doofheid. Samen maken ze reizen naar doven-instituten in Europa en Kolja bloeit onder de invloed van ‘Modja’ helemaal op.

    Het plot van het boek wordt voortgedreven door twee vragen. Ten eerste: waarom zijn Kolja en Modest gebrouilleerd met elkaar als ze elkaar na de dood van Pjotr treffen? En ten tweede: hoe is Pjotr aan zijn einde gekomen? Die vragen zorgen er zeker voor dat je geboeid blijft. Maar natuurlijk zorgt ook de uitstekende schrijfstijl van Japin daarvoor. Alhoewel je dan wel over zijn soms oubollige woordgebruik (“ik pakte hem bij zijn ‘revers'” bijvoorbeeld) en soms al te overdreven pathos moet stappen.

    Concluderend kun je zeker spreken van een goed boek!


  • Boekrecensie ‘Grand Hotel Europa’, Ilja Leonard Pfeiffer

    Posted on by admin

    Dit boek is misschien wel te zien als een soort vervolg op La Superba, dat kortweg gaat over de tijd dat de schrijver verbleef in Genua. Het boek is heel ‘meta‘, in de zin dat het óók steeds gaat over het schrijven van dit boek. En wonderlijk genoeg lopen het boek en het schrijven van dit boek steeds gelijk op. Zo staat er ergens een zin in de geest als: “Als ik dát aan het begin van dit hoofdstuk geweten had, dan was …” Heel bijzonder…

    In dit boek lezen we erover hoe een nieuwe liefde, Clio, onze schrijver meevoert naar Venetië. En hoe, nadat deze relatie is verbroken, Pfeiffer terechtkomt in een verlopen hotel, natuurlijk het hotel uit de titel.

    Hier moest ik meteen denken aan The Grand Budapest Hotel, de meesterlijke film van Wes Anderson, waar ook al een prominente rol is weggelegd voor de piccolo. De piccolo in dit boek is Abdul, een vluchteling. Zijn verhaal over zijn barre tocht naar Europa vormt één van de vele lijntjes in dit boek (eentje die qua thematiek heel erg aansluit bij La Superba overigens).

    Maar dit boek vertelt veel meer. Een belangrijk thema is het massatoerisme, dat Pfeiffer in alle vormen verafschuwt en genadeloos te kijk zet. En de teloorgang van Europa als een ‘Avondland’, dat leeft in haar verleden, is een ander belangrijk thema. Pfeiffer kan daar allemaal heerlijk over vertellen in een overdadige barokke stijl vol ronkende volzinnen, scherpzinnige beschouwingen en poëtische overpeinzingen. Pfeiffer is dan nog op zijn best als hij op hele eloquente wijze een bepaalt fenomeen fileert, meestal niet al te positief natuurlijk.

    Hiermee is dit wederom een zeer boeiend boek van zonder meer één van de meest interessante schrijvers in het Nederlandse taalgebied.


  • Boekrecensie ‘El Negro en ik’

    Posted on by admin

    Dit boek van Frank Westerman gaat over ‘El Negro’, de neger die in andere tijden, als een dier opgezet werd en tentoon werd gesteld in Europese musea. Maar zoals de titel al aangeeft gaat het boek óók over hem zelf. En dus lezen we over hoe Westerman als jonge student ontwikkelingswerk gaat doen in den vreemde. En hoe hij en passant leert over de zin en onzin van ontwikkelingshulp, het nog steeds niet helemaal verdwenen kolonialisme en racisme en de soms moedeloos stemmende realiteit in veel landen in de rimboe.

    Het boek is met andere woorden dus net als diens andere boeken (1 2) weer heel meta. En dat is interessant genoeg! Westerman heeft voldoende interessants vertellen in dit boek, waarin de zoektocht naar de oorsprong van die El Negro steeds de rode draad vormt. Interessant!


  • Boekrecensie ‘The Parade’, Dave Eggers

    Posted on by admin

    Het meest bijzondere aan dit boek is dat ik het tot me heb genomen in de vorm van een luisterboek. Ik heb het bewust gekocht aangezien ik de laatste tijd iets vaker in de auto zit. En ik moet zeggen: ik vind dit een heel goede tijdsbesteding!

    Dat komt ook omdat er in ‘The Parade’ genoeg te genieten is. Natuurlijk heb ik al veel boeken van Eggers gelezen (1 2 3 4 5) en weet ik dat hij een uitstekende schrijver is. Dus het is niet verbazend dat ook dit boek zeer de moeite waard is.

    De premisse van het verhaal is redelijk absurd: een tweetal werkmannen moet een weg aanleggen in een naamloos ontwikkelingsland ten behoeve van de te houden ‘parade’ waarmee de zojuist verworven vrede in het land moet worden gevierd.

    De leider van de twee wil van dit alles een militaire operatie maken en besluit dat ze elkaar met een nummer moeten aanspreken: ‘4’ voor hemzelf en ‘9’ voor zijn collega. Maar die collega blijkt al snel uit heel ander hout gesneden. Terwijl 4 methodisch aan de slag gaat bij het bedienen van de RS-80, de hypermoderne machine die het asfalt kan aanleggen, heeft 9 de taak de omgeving te verkennen en te zorgen dat er geen obstakels zijn. Maar 9 lijkt alles eerder als een vakantie te beschouwen en hij gaat al snel bij lokale mensen eten (besmettingsgevaar), rotzooit aan met lokale vrouwen (idem), of zwemt met jongetjes in de rivier (idem in het kwadaat). Allemaal zaken die tegen het zere been van 4 aanschoppen natuurlijk. Een groot deel van het boek wordt op die manier gedreven door de moeizame interactie tussen deze twee mannen met die volledig botsende karakters.

    Het plot beweegt zich intussen richting steeds meer rampspoed: 9 raakt (natuurlijk) ziek en 4 ziet zich genoodzaakt de hulp te accepteren van lokale bewoners. Maar is intussen de behulpzame ‘Medallion’ geen cynisch spelletje met hem aan het spelen om hem al zijn geld en spullen af te troggelen? Dat blijft tot het einde onduidelijk. Een einde dat op de koop toe eerst nog goed lijkt af te lopen, maar uiteindelijk een zeer duister en sinister einde krijgt… Maar dat verklap ik nog even niet!

    Hiermee is dit boek een vlammend commentaar op ontwikkelingshulp en de cynische werkelijkheid in veel van dit soort ontwikkelingslanden. En een boek dat zeer de moeite waard is!


  • Boekrecensie ‘Jas van Belofte’, Jan Siebelink

    Posted on by admin

    Het meest bijzondere aan dit boekenweekgeschenk is dat de sleutel-scene eruit wel eens récht voor mijn voordeur kan hebben plaatsgevonden. Die sleutelscène draait er namelijk om dat de vader van hoofdpersoon Arthur (natuurlijk kweker in Velp, want Jan ‘graaft zich autobio’, zoals te doen gebruikelijk) op een bepaalde dag weg fietst om nooit meer terug te komen. De jonge Arthur rent zijn vader nog achterna, van de Schonenbergsingel de Hoofdstraat op en vindt dan ergens tussen deze plek en Bronbeek (al deze toponiemen worden dus genoemd!), alleen nog de gabardine jas terug van zijn vader; natuurlijk de jas uit de titel. En wat wil het toeval, precies in dit stukje Velp woon ik dus ook!

    Daarmee is evenwel meteen het beste verteld van dit boekje, want helaas, heel erg goed is het verder allemaal niet. En dat is nog een understatement. Het verhaaltje heeft erg weinig om het lijf en zal ik daarom maar niet samenvatten. Het lijkt in ieder geval niet zozeer een ode te zijn aan ‘de vriendschap’, zoals de achterflap jubelt, maar eerder een ode aan het werk van Jan Siebelink zelf, als een echo die resoneert uit zijn complete oeuvre. Want ja, al dat autobiografische geneuzel van hem kennen we toch inmiddels wel: hier heeft hij al eindeloos over geschreven…

    En zo is de sleutelzin in dit boekje volgens mij die waarin ene Edwin tegen Arthur (Jan dus) zegt: “Je hebt maar één verhaal. Daar zit alle materiaal.” Precies dit vat namelijk haarscherp niet alleen dit boek maar misschien wel heel het schrijverschap van Jan Siebelink samen.

    Kortom moet je dit als een flink mislukt boekenweekgeschenk beschouwen; van een te ijdele en zelfgenoegzame schrijver die alleen maar wat smakeloze kliekjes opdient.


  • Boekrecensie ‘1491’, Charles C. Mann

    Posted on by admin

    Dit non-fictie boek gaat over het Amerika van voor de ontdekking ervan door Columbus in 1492 (dit verklaart de titel). Het boek heeft duidelijk als doel enkele wijdverbreide misverstanden uit de wereld te helpen. Zoals de algemene notie dat de beide Amerika’s grotendeels ‘maagdelijke gronden’ waren, met hoogstens hier en daar een verdwaalde primitieve Indiaan op een steppe of in de jungle. Maar voor de rest dus ‘klaar’ om gekoloniseerd te worden.

    Charles Mann bewijst overtuigend dat hiervan geen sprake is geweest. In beide Amerika’s leefden in 1491 juist heel veel mensen en waren er ook vergevorderde beschavingen, zoals de Azteken (hun hoofdstad Tenochtitlan was groter dan het Parijs van die dagen), de Maya’s en de Inca’s. Maar wat er gebeurd is, is dat deze oorspronkelijke bevolking catastrofaal hard is geraakt door ziektes die de Europeanen met zich mee brachten. Hierdoor werden dorpen en steden gedecimeerd en hele samenlevingen volledig ontwricht. Dit was een belangrijke voorwaarde voor de vrij probleemloze kolonisatie door de Europeanen (de Spanjaarden voorop).

    Maar ook andere zaken speelden mee; zoals dat de Spanjaarden door tal van gelukjes en toeval zowel de Azteken als de Inca’s met verbijsterend weinig middelen wisten te onderwerpen.

    Charles Mann brengt dit allemaal zeer nauwgezet in beeld, waarbij mijn enige bezwaar is dat hij soms teveel de academische diepte in gaat. Maar hoe dan ook is dit een zeer interessant boek. Het deed mij ook eens te meer concluderen dat je altijd moet beseffen dat de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. En hiermee hebben we altijd een volledig vertekend beeld gehad over precolombiaanse geschiedenis van de Amerika’s!

     


  • Boekrecensie ‘Slaughterhouse Five’, Kurt Vonnegut

    Dit is een boek dat alleen zijdelings gaat over het beruchte bombardement van Dresden in WOII. Het boek is namelijk vooral een boek dat gaat óover een dergelijk boek; allemaal vreselijk meta dus. In een ingewikkelde constructie vertelt de hoofdpersoon dat hij al jaren werkt aan een boek over deze historische gebeurtenis, maar waar hij uiteindelijk over vertelt is een soldaat die het ook allemaal meemaakte, Billy Pilgrim; een verhaal waarin de schrijver hoogstens een figurant is.

    De voornoemde Billy Pilgrim is nogal bijzonder omdat hij los staat van de tijd sinds hij ontvoerd is geweest door buitenaardse wezens, de Tralfamadorians. En zo lezen we erover hoe Billy als een pingpongballetje door zijn leven schiet: zijn jeugd, zijn soldatenjaren, zijn voorziene dood, maar ook zijn leven als getrouwde en welgestelde optometrist.

    De stijl waarin Vonnegut dat doet is enerzijds kaal: met eenvoudige zinnen zonder opsmuk, maar anderzijds excentriek door alle hoogst originele associaties, observaties en vergelijkingen. Door alle korte passages die alle kanten op gaan, creëert hij een soort mozaïek en dat blijft interesseren.

    Bijzonder is ook dat Vonnegut personages opvoert, zoals de onbekende sf-schrijver Kilgore Trout, die hij (zo las ik op Wiki) ook in allerlei andere verhalen terugkomt. Vonnegut heeft met zijn corpus aan boeken dus een soort eigen universum gecreëerd, heel erg gelijk aan hoe David Mitchell dit in zijn boeken doet.

    En zo is dit al met al een prikkelend en zeer bijzonder boek, dat ik zeker zou aanbevelen!


  • Boekrecensie ‘Noorderzon’, Patrick DeWitt

    De schrijver Patrick DeWitt heb ik al een tijdje op de radar door zijn eerdere goede boeken ‘The Sisters Brothers‘ (nu ook verfilmd!) en ‘Ondermajordomus Minor‘.

    Maar dan dit boek, dat draait om ten eerste de elitaire weduwe Frances, die nog steeds teert op de erfenis van haar vroeggestorven man (Frank) en ten tweede om haar onvolwassen zoon Malcolm. Als het geld definitief dreigt op te raken besluiten ze naar Parijs te verkassen, en hier raken ze in contact met allemaal buitenissige types.

    Patrick DeWitt is op zijn best als hij op het randje van het absurde balanceert. En ook hier zijn er aardige passages te vinden, bijvoorbeeld als er via een helderziende wordt gesproken met de in een kat gereïncarneerde Frank (ja echt!).

    Maar dat is onvoldoende om het verder nogal slappe verhaal overeind te houden; er gebeurt hoegenaamd weinig en het einde, waarin Frances een einde aan haar leven maakt als het geld eindelijk op is, zie je al van verre aankomen. Daarmee is dit van de drie boeken die ik van DeWitt gelezen heb, met afstand de minste.