Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘Als het lot lacht’, Adam Johnson

    Posted on by admin

    Dit is een verhalenbundel bestaande uit zes losstaande verhalen. Ondanks dat de recensies nogal lovend zijn, konden de eerste verhalen me eigenlijk toch niet echt grijpen. Hoe origineel de setting van elk van die verhalen ook is: zo gaat het eerste verhaal over een man die gesprekken heeft met een digitale hercreatie van de Amerikaanse President, het tweede over een man die rondrijdt in een door een orkaan verwoeste stad, en het derde over een ernstig zieke vrouw.

    Maar pas het vierde verhaal greep me: dit gaat over een voormalig gevangenis bewaker van de Oost-Duitse Stasi. En ook verhaal vijf, over een pedofiele man en zes: over twee Noord-Koreanen die zijn overgelopen naar Zuid-Korea vond ik boeiend.

    Hiermee vond ik dit boek half geslaagd. Een pre is dat dit boek zonder twijfel literaire kwaliteiten heeft en volstrekt origineel is in de settings. Aan de andere kant vond ik het bij de helft van de verhalen het moeilijk om er in te komen, misschien wel door de lang niet altijd makkelijke heel literaire schrijfstijl. Een mager zesje….

     


  • Boekrecensie ‘Vergeven en vergeten’, Philip Kerr

    Posted on by admin

    Dit boek is deel 13 (van 14) in de fameuze serie rondom Bernie Gunther, de sarcastische en welbespraakte voormalig Berlijnse politierechercheur, die, zo weten we na 12 delen (1 2 3 4 5), meer dan goed voor hem was te stellen heeft gehad met de kopstukken van Nazi-Duitsland. Terecht vergaarde de serie veel roem omdat die heel goed is ingebed in de historische feiten van het boeiende tijdsgewricht van Duitsland kort voor, tijdens en kort na WOII.

    Dit dertiende deel (vertaald van het veel ronkender klinkende ‘Greeks bearing gifts‘) speelt inmiddels al weer ver na die oorlog, de late jaren ’50 precies, als Bernie onder een valse naam overleeft in München. Maar natuurlijk wordt hij toch weer een avontuur ingezogen, dat zich nu hoofdzakelijk afspeelt in Griekenland. Hier stuit hij op enkele landgenoten (en ex-nazi’s) die alsnog al het geroofde goud van de grotendeels uitgeroeide Joodse gemeenschap van Salonika (Tessaloniki) in handen willen krijgen. Het leidt tot een typische Gunther-verwikkeling; vol slim detectivewerk, spitse conversaties, gezwaai met pistolen, ongedachte plotwendingen en een femme fatale (of niet?).

    Hiermee is dit boek zonder meer een goed deel in de reeks, maar is het ook een waardige afsluiting? (Deel 14 ‘Metropolis‘ verhaalt immers, zo heb ik al begrepen, alleen nog over het begin, als de jonge politie-agent Gunther in de jaren ’20 roem vergaart met het opsporen van een serie-moordenaar.) Tja, daar twijfel ik wel een beetje aan; alhoewel Kerr aan het einde toch een min of meer positieve draai probeert mee te geven; door Gunther te laten beseffen dat er misschien ondanks alles tòch nog hoop is. En tja, na zoveel avonturen gun je een dolende geest als Bernie ook wel zijn welverdiende rust !


  • Boekrecensie ‘De ontembare’, Guillermo Arriaga

    Posted on by admin

    Dit is met recht een beest van een boek. Al is het maar door de omvang: met die 800 bladzijden plus was ik in ieder geval zelf wel even getemd. Maar ook door de inhoud, want het verhaal van Arriaga is rauw, gewelddadig, zeer masculien ook, en gaat uiteindelijk misschien wel over de nauwe band tussen mens en wolf.

    Het verhaal gaat hoofdzakelijk over de jonge Juan Guillermo, die opgroeit in een volkswijk in Mexico-Stad. In een noodlottige opeenvolging van gebeurtenissen wordt niet alleen zijn broer vermoord, maar sterven daarna ook zijn ouders en oma, de familie-hond en zelfs de kanaries, waarna hij als wees achterblijft. Hij neemt een ontembare wolfshond in huis die al snel 100% wolf blijft te zijn. En intussen broedt hij op wraak op de moordenaars van zijn broer, een groep jonge godsdienstwaanzinnigen die zich de ‘goede jongens’ noemen. Parallel hieraan schetst Arriaga het relaas over hoe een jonge Inuït-jager in het verre Canada geobsedeerd raakt door de jacht op een machtige wolf.

    Arriaga laat beide verhaallijnen langzaam samen komen in een boek met voor de rest volop allerlei soms erg buitenissige uitstapjes. Dit maakt dit boek zeker niet makkelijk leesbaar. Net als het feit dat de driftige, jaloerse en wispelturige hoofdpersoon Juan Guillermo ook bepaald geen sympathiek personage was, met wie je makkelijk meeleeft. Maar intrigerend vond ik dit boek zeker! Heel leuk om een keer een boek te lezen van deze Mexicaanse schrijver, die ook de scripts van een aantal zeer sterke films schreef, zoals ‘Babel’!


  • Boekrecensie ‘Erebus’, Michael Palin

    Posted on by admin

    Dit boek trok natuurlijk mijn aandacht omdat ik eerder een hele goede roman gelezen heb waarin de noodlottige zoektocht van kapitein Franklin naar de noordwestpassage (in zijn schip de ‘Erebus’) centraal stond. Ik heb het dan natuurlijk over ‘The Terror‘ van Dan Simmons.

    Dit boek van Michael Palin is vooral een navertelling van het roerige bestaan van dit schip, dat werd gebouwd als oorlogsschip in de nadagen van de Napoleontische oorlogen, maar daarna met name werd gebruikt als schip voor ontdekkingsreizigers: eerst een memorabele en succesvolle reis richting Antarctica en de Zuidpool en daarna, zoals gesteld, de op rampspoed uitdraaiende zoektocht in het Canada rond de poolcirkel naar de vermeende noord-westpassage (we spreken over een tijd waarin het Panama-kanaal nog niet bestond en zo’n verbinding heel handig zou zijn geweest, en die misschien in deze tijd als gevolg van de opwarming van de aarde en de zeeën wel eens alsnog een feit zou kunnen worden).

    Michael Palin vertelt hierover op smakelijke wijze, met dezelfde soort meta-uitstapjes als bijvoorbeeld Frank Westerman (hij schrijft met andere woorden ook over het schrijven van dit boek). Het best op dreef is hij als hij vertelt over de Antarctica-reizen, waarbij hij regelmatig put uit bijvoorbeeld historische dagboekfragmenten en brieven. Van de Noordwest-reis kan hij eigenlijk alleen vertellen over de zoektocht als de Erebus en Terror al van de aardbodem lijken verdwenen, maar hiermee laat hij de ongetwijfeld ijzingwekkende doosstrijd van bevelhebber Franklin en zijn mannen in het midden en onbesproken; iets waar Simmons in zijn speculatieve roman natuurlijk zeer uitgebreid over vertelde.

    In totaal was dit een heel interessant en genietbaar boek voor iedereen die van een goed stukje geschiedschrijving houdt.


  • Boekrecensie ‘Wees onzichtbaar’, Murat Isik

    Posted on by admin

    Ik moet toegeven dat ik aanvankelijk wat sceptisch was over dit boek, dat wel heel erg veel in de prijzen is gevallen en -in tegenstelling tot de titel zou ik bijna zeggen- wel heel erg zichtbaar was overal. Mijn natuurlijke reactie is dan al snel om me te onttrekken aan zo’n soort hype, want dan kan het bijna niet wat zijn…

    Maar bij ‘Wees onzichtbaar‘ is het goed dat ik dat niet gedaan heb en toch ben gaan lezen! Want dit is echt een fan-tas-tisch boek!

    Het is een zeer geslaagd coming-of-age verhaal over Metin, een in de Bijlmer opgroeiende jongen van Turkse origine. Zijn gezin gaat gebukt onder een tirannieke vader en Metin wordt op zijn middelbare school ook nog eens gepest. Murat Isik beschrijft dit allemaal prachtig: heel treffend, in mooie vloeiende zinnen en een fijne onpretentieuze stijl en met heel sterke beelden en associaties die hij oproept. Zelfs een voetbalwedstrijdje tussen jongens van verschillende flats weet hij hiermee interessant te maken, bijvoorbeeld als hij een boogbal beschrijft die hoog in de lucht zich als een roofvogel stort op haar doel.

    Maar vooral is Isik de absolute meester over zijn onderwerp: heel precies legt hij bloot waarom Metin’s vader zich zo gedraagt en hoe dit gedrag zich ontwikkelt. En met een heel fijn pennetje kenschetst hij hoe de probleemwijk Bijlmer steeds verder afglijdt, waarbij hij heel treffende personages gebruikt, zoals de school-bully Dino en de vastgeroeste activist ‘meneer Rolf’.

    Hiermee is dit een ijzersterk boek: wat mij betreft een instant-klassieker en ook een boek die ik op Hebban meteen toelaat in mijn rijtje ‘favorieten’.


  • Boekrecensie ‘De nazi en de kapper’, Edgar Hilsenrath

    Posted on by admin

    In de kern is dit een boek over de holocaust waarin een bijzonder idee centraal staat: namelijk dat de SS-er Max Schulz zich na de oorlog voordoet als zijn dode voormalige Joodse jeugdvriend Itzig Finkelstein en zo berechtiging als oorlogsmisdadiger weet te ontlopen.

    Maar al vanaf de eerste pagina’s blijkt dat dit óók een boek is met een heel bijzondere, kenmerkende schrijfstijl. Max schrijft over zichzelf op een bizarre manier: vol vreemde observaties, rare herhalingen, en steevast over zichzelf in de derde persoon pratend als ‘de massamoordenaar met de kikkerkogen’. Daar komt bij dat hij nogal een onbetrouwbare verteller blijkt. Een herinnering dat hij als zuigeling werd verkracht lijkt uit zijn duim gezogen, maar ja: iedereen zei ook altijd al dat Max een mankement in zijn bovenkamer heeft!

    Die vertelstijl wordt het hele boek volgehouden; bijvoorbeeld in een bizarre passage over hoe Max een winter lang onderduikt bij een oud Pools vrouwtje (‘de Heks in de Keuterij’) en hoe hij daarna samenhokt met ene ‘Vrouw Holle’. Later in het boek lezen we er dan over hoe Max de massamoordenaar zich heruitvindt als Itzig /Itzik en daarna emigreert naar Israel en zich hier zelfs ontpopt als fanatiek zionist. Tot hij uiteindelijk toch de waarheid wil vertellen, maar niemand hem gelooft….

    Hiermee is dit een nogal buitenissig boek dat de nogal duistere materie verlicht door bij vlagen heel absurdistisch of zelfs hilarisch te worden. Maar het is ook een boek waarin de hoofdpersoon zelf nogal vlak blijft: wat denkt en voelt hij nu echt? Doordat je dit niet weet, leef je eigenlijk geen moment mee met je hoofdpersoon òf bouw je ook niet echt antipathie tegen hem op. Of hij nu als SS’er honderdduizenden vermoordt of fanatiek zionist is, of kapper bij wijze van spreken, want dat is zijn vak; hij doet eigenlijk steeds maar wat. Misschien is dit wel een diepere boodschap van Hilsenrath: dat uiteindelijk bij alle verschrikkingen in WOII het uiteindelijk alleen maar gaat om de kale feiten en dat enige verdere duiding daarvan bij voorbaat zinloos is. Het kan zijn, maar het zorgde er wel voor dat ik met een onvoldaan gevoel dit boek uiteindelijk dichtsloeg.


  • Boekrecensie ‘Tijl’, Daniel Kehlmann

    Posted on by admin

    Dit is een boek over de historische personage Tijl Uilenspiegel. Auteur Kehlmann (wiens ‘Roem‘ en ‘F‘ ik respectievelijk heel goed en goed vond) plaatst dit personage midden in de Dertigjarige oorlog (1618-1848), een periode waar ik eigenlijk nog maar weinig over wist.

    En dat is vreemd, want de Dertigjarige oorlog was één van de meest destructieve Europese oorlogen ooit en zeer bepalend voor de Europese machtsverhoudingen. Deze oorlog zorgde ook voor de omstandigheden waarin Nederland succesvol een Europese mogendheid kon worden.

    Als we het toch even over de geschiedenis hebben: er wordt door historici zelfs vaak een duidelijke link gelegd tussen de Dertigjarige oorlog en de grote Europese oorlog van drie eeuwen later. We hebben het dan over WOI en WOII, durend van 1914-1945, die samen soms zelfs de Tweede Dertigjarige oorlog genoemd gezien de grote gelijkenis. Maar net zo goed kun je de eerste Dertigjarige oorlog de allereerste wereldoorlog noemen: er was immers een groot aantal strijdende partijen èn de oorlog bleef niet beperkt tot alleen het continent Europa (zo bestreden Holland en Portugal elkaar in Zuid-Amerika). Als je hierbij meeneemt dat ook de Napoleontische oorlogen zich in alles kwalificeren als wereldoorlog, hebben we dus goed beschouwd misschien wel al vier wereldoorlogen achter de rug! Maar nu draaf ik misschien een beetje door…

    Terug naar dit boek. Dit is geenszins een eenduidig verhaal over Tijl’s leven, maar veel meer een raamvertelling waarin slechts drie van de acht hoofdstukken rechtstreeks over Tijl gaan. Andere verhalen gaan onder meer over de ‘Winterkoningin’ (de historische personage Elizabeth Stuart, die een winter lang koningin van Bohemen was) en de eveneens historische personages Kircher, Olearius en Tesimond. Kehlmann maakt van hen allemaal tragikomische personages met vele tekortkomingen en een beperkte grip op de realiteit.

    Dit leidt tot een heel onnavolgbaar boek, vol wonderlijke wendingen en surrealistische passages. Maar óók een kostelijk en verrukkelijk boek, want Kehlmann’s vertelkunsten zijn groot: al meteen vanaf het eerste hoofdstuk, waarin de legendarische nar Tijl Uilenspiegel de bewoners van een stadje volledig om zijn vinger windt met zijn kunsten en er heel vilein voor zorgt dat iedereen slaags met elkaar raakt.

    Geweldig boek al met al!


  • Boekrecensie ‘Butcher’s Crossing’, John Williams

    Posted on by admin

    De inmiddels overleden schrijver John Williams was grotendeels vergeten, tot diens roman ‘Stoner’ enkele jaren geleden opeens veel aandacht kreeg (en zeer hoge waarderingen). Dit boek, ‘Butcher’s Crossing’ is het boek dat Williams daarvóór schreef, halverwege jaren ’60 van de vorige eeuw.

    Het boek gaat over een jongeman die naar het eponieme plaatsje in het Amerikaanse Midwesten reist met het plan om hier, zoals zovelen, bizons te gaan jagen. Deze Will Andrews vindt hier al snel de bezeten jager Miller en met hem -en twee anderen- reizen ze af naar een zeer afgelegen vallei waar volgens Miller nog een heleboel bizons moeten leven. En natuurlijk wordt het een barre, zeer barre onderneming…

    Al heel snel had ik bij lezing sterke associaties met het boek ‘Meridiaan van bloed’ van Cormac McCarthy. Niet alleen speelt dit boek in ruwweg dezelfde tijd en omgeving, maar het gaat óók over een jongeman die zich in een soortgelijk grimmig avontuur stort. Maar er zijn nog veel meer parallellen te trekken: beide boeken hebben dezelfde sobere, louter beschrijvende stijl die verstoken is van enige emotie of duiding èn dezelfde afstandelijke benadering van de personages: zelfs Will Andrews wordt door Williams consequent met zijn achternaam genoemd.

    En ten slotte, en dat is misschien wel het belangrijkste, beide boeken hebben hetzelfde nihilistische en schijnbaar betekenisloze verhaal. Want net als met McCarthy’s boek (terecht getypeerd als ‘anti-western’) dringt zich ook hier zeer de vraag op waarom Williams dit verhaal nu eigenlijk vertelt! Er is geen moraal of wijze les, geen spanningsboog, geen noemenswaardig plot en geen ontwikkeling van welke personage dan ook. We tasten zelfs nog steeds grotendeels in het duister waarom Andrews, uit een welgesteld Boston’s nest, überhaupt dit avontuur aangaat!

    En zo heb ik ook hetzelfde bezwaar bij dit boek als bij voornoemd boek van McCarthy (dat ca. 20 jaar later is geschreven en misschien wel sterk geïnspireerd is door ‘Butcher’s Crossing’, wie zal het zeggen?). Aan de ene kant fascineert het brute verhaal over de wezenloze slachtpartij van alle Amerikaanse bizons in de negentiende eeuw. Maar aan de andere kant brengt het te weinig diepgang en betekenis.


  • Boekrecensie ‘Teatro Olimpico’, Kees ’t Hart

    Posted on by admin

    Dit boek is geschreven in de vorm van een soort verslag aan een commissie die theatermakers Kees (de verteller) en diens kompaan Hein zou kunnen helpen met het financiële fiasco dat hun Rousseau-productie in het theater van de titel is geworden. Dit boek is echter met name een kapstok voor Kees ’t Hart om op vileine wijze de theaterwereld te fileren.

    Dat doet hij ten eerste door al het quasi-intellectuele gewauwel over artistieke concepten aan de orde te stellen. Het boek zit propvol met de onnavolgbare opvattingen van Kees over theater, die vooral de ‘evidenties’ van Beckett-theater verafschuwt en meer heeft met de banaliteit en het encyclopedische van theater. Of zoiets. Nog steeds blijft het namelijk volstrekt onduidelijk wat dat theaterstuk over ‘Rousseau’ nou eigenlijk had moeten worden…

    Ten tweede laat ’t Hart op kostelijke wijze zien hoe Kees en Hein zich in de nesten werken als de kans zich voordoet om het stuk te laten uitvoeren in Italië. Want hier is het artistieke wereldje nòg vager dan in Nederland: schimmige afspraken, een bonte stoet meestal onbereikbare contactpersonen en continue onduidelijkheid over de financiering. Hier leest het boek als een rampenfilm: je weet dat het erg wordt en dat wordt het ook! De schrijver zet dit allemaal dik aan, met knallende ruzies, huilbuien en soms weer opbloeiende misplaatste hoop dat het misschien allemaal toch nog goed komt. En het boek komt tot een heerlijk cynisch einde, waarin ‘Rousseau’ door de Italianen onherkenbaar is verminkt tot afschuwelijk Beckettiaans theater èn desondanks zeer lovende kritieken krijgt, terwijl de protagonisten, ondanks dat ze met de gebakken peren blijven zitten, toch nog heel wezenloos een slotfeest op hun camping geven.

    Hiermee vond ik dit een kostelijk boek. Leuk!

     


  • Boekrecensie ‘Een akkefietje’, Mark Haddon

    Posted on by admin

    Van deze schrijver heb ik eerder diverse boeken gelezen ( 1 2 3) en dit boek is heel vergelijkbaar met zijn eerdere worpen. Wederom geeft hij inkijkjes in de levens van diverse mensen die hij in elkaar afwisselende hoofdstukken aan het woord laat. En wederom is zijn kracht zijn inzicht in de menselijke psyche en tegelijkertijd zijn vermogen om de verhalen licht en soms ronduit grappig te houden.

    Alles draait deze keer om George en Jean Hall en hun volwassen twee kinderen, die allemaal nogal issues hebben. Een bruiloft die wel/niet doorgaat, relaties die uitgaan of opbloeien, George die intussen min of meer zijn verstand verliest. Het leidt allemaal tot een veelbewogen huwelijksfeest.

    Hiermee is dit wederom een heel erg leuk boek. Misschien niet de beste en de meest indrukwekkende, maar toch weer gewoon een hele goede Haddon!