Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘De geweldenaars’, Flannery O’Connor

    Dit boek viel me op in de bibliotheek omdat de naam Flannery O’Connor ergens een belletje deed rinkelen. Werd deze Amerikaanse niet genoemd als inspiratie van T.C. Boyle? En hadden die niet dezelfde schrijfopleiding gevolgd? Het was voldoende aanleiding het boek maar eens te lenen.

    En meteen al door de monumentale beginzin, begreep ik dat dit een heel bijzonder boek is over godsdienstwaanzin. We volgen ‘de jongen’, die is opgevoed door zijn oudoom, een zelfverklaard ‘profeet’ die zich terug heeft getrokken in afzondering in het bos. Als die oom op een dag dood in elkaar zakt, kan de jongen eindelijk de wereld in trekken en hij besluit naar zijn oom te gaan, die als leraar in alles precies het tegenovergestelde lijkt van die oudoom. En natuurlijk probeert ‘de leraar’ de jongen meteen beschaving bij te brengen, maar dat is niet zo makkelijk, want de jongen wordt bijna letterlijk verscheurd door het gedachtengoed van zijn oudoom en oom. En zo raakt hij al snel op drift…

    Het boek heeft een heel bijzondere schrijfstijl, vol gruwelijkheden, gekte en verderf. In die zin deed het boek me denken aan Cormac McCarthy, die ook al zo’n rauw typisch Amerikaans boek schreef en ook al het gebruik had zijn karakters consequent zonder naam aan te duiden.

    En net als dat boek van Cormac, vond ik ook dit boek, alhoewel tot op een bepaald niveau zeker fascinerend, niet echt een prettig boek. Daarvoor is de schrijfstijl te weerbarstig en de toon te duister…

     


  • Boekrecensie ‘De vrouw van Zagreb’, Philip Kerr

    Een tijd geleden merkte ik op dat ik de ‘Bernie Gunther‘-serie zo goed vond dat ik het niet erg zou vinden als die ooit de tien zou halen. Niet dat ik dacht dat dat ooit zou gebeuren, overigens. Maar nu is dat toch een feit, want ja; dit boek is die trotse jubilaris. Ongelooflijk! Inmiddels zijn er zelfs nog twee boeken bij gekomen, heb ik begrepen!

    Het boek is een duidelijke voortzetting in de serie en nog steeds zijn de hoofdpersonage en de vertelstijl heerlijk: Gunther laveert weer eens, cynisch als altijd, tussen de Nazi-kopstukken dat het een lieve lust is, en bewijst wederom menig snedige opmerking in petto te hebben.

    Tegelijkertijd zijn er wel dingen die ik duidelijk minder vond en die het maakten dat dit bepaald niet de beste episode uit de reeks is. Ten eerste was het plot van dit boek weinig dwingend; delen van het verhaal kabbelen rustig voort en echt heel spannend wordt het te weinig. Ten tweede komt iets teveel naar voren dat Philip Kerr al zijn noeste research met je wil delen, met lange lappen uitleg tot gevolg. Ook de personages laat Kerr bij tijd en wijlen van die lange monologen houden (zoals een toespraak van Bernie die 1-op-1 is opgenomen), en dit komt de vaart van het verhaal niet ten goede.

    Ten slotte manifesteert zich voor de hele serie als geheel het probleem dat de gekozen structuur wel erg onoverzichtelijk wordt: aan de tijdlijn is inmiddels geen touw meer vast te knopen. Een iets beter te behappen chronologische volgorde was achteraf gezien toch wel prettig geweest. En ten slotte dan nog: wat een foeilelijke boek-covers heeft de Gunther-serie tegenwoordig gekregen! Om het op zijn Gijps te zeggen: “niet om aan te gluren”!

    Maar ondanks dat, toch zeker weer een hele prettige leeservaring dit. Leuk!


  • Boekrecensie ‘The Silk Roads’, Peter Frankopan

    Dit is een zeer ambitieus en ook zeer omvangrijk boek dat de geschiedenis van de wereld wil beschrijven vanuit een heel vernieuwend vertrekpunt; namelijk dat het centrum van de wereld eigenlijk het Midden Oosten is. Dat was en is immers waar de zijderoutes tussen oost en west samen kwamen.

    Frankopan heeft hiermee zonder meer een punt, want inderdaad is de vroege geschiedenis eigenlijk veel beter te vertellen vanuit het perspectief van de regio waar alle vroege grote beschavingen tot wasdom kwamen. En dus niet vanuit het conventionele perspectief van Europa; want dat was tot circa 1500 een onbetekenend randgebied van de wereld.

    Dit blijkt ook wel uit de rare aanduiding van een tijdsgewricht van het millennium tussen 500 en 1500 als ‘Middeleeuwen’: hoe kan het nou zo zijn dat een heel millennium geen enkele specifieke eigenschappen heeft en alleen maar ergens tussenin zit? Dat heeft me altijd verbaasd. Nou, dat komt dus, zo blijkt ook uit dit boek, omdat juist in die tijd alles van belang elders gebeurde; in het Midden Oosten dus (noem onder meer de stormachtige opkomst van de Arabieren vanaf de 7e eeuw).

    Zo biedt Frankopan veel meer verfrissende inzichten. En ook tal van interessante feitjes. Boeiend is ook dat hij niet zozeer aandacht heeft voor politieke en militaire feiten, maar veel meer voor bijvoorbeeld hoe de handel plaatsvond en wat er dan werd verhandeld.

    Frankopan laat ook heel goed zien hoe het tijdsgewricht rond 1500 echt een kantelpunt blijkt te vormen in de geschiedenis. De definitieve val van het Romeinse Rijk (de inname van Constantinopel in 1453 door de Turken), het bereiken van India via de zeeroute rondom Afrika door de Portugezen en de ontdekking van Amerika door Columbus, vielen vrijwel samen en zorgden er gezamenlijk voor dat Europa het nieuwe centrum van de wereld werd voor de volgende 5 eeuwen.

    Frankopan beschrijft dit treffend, maar komt in het tweede deel van het boek waarin we dan zijn beland, wel steeds meer in de knel met de gekozen insteek. Want vanaf 1500 is het Midden Oosten steeds minder van belang en bestaan de zijderoutes eigenlijk alleen nog maar in metaforische zin. Dat elk hoofdstuk de naam van een ‘route’ moet hebben wordt daarnaast ook steeds gekunstelder.

    Ook verhult Frankopan hier niet dat hij Brit is, want het verhaal wordt al heel snel heel erg verteld vanuit Engels standpunt. Zoals als hij uitgebreid vertelt over hoe de Britten de olie-industrie in Perzië/Iran in handen krijgen. En Frankopan wil ten slotte iets te krampachtig een boodschap aan je kwijt; namelijk dat Europa in de moderne geschiedenis alles eigenlijk alleen maar fout heeft gedaan.

    Dit maakt het dat het tweede deel van het boek minder verfrissend en uiteindelijk ook minder interessant dan het eerste. Maar al met al is dit nog wel steeds een zeer boeiend boek. Een hele flinke kluif, maar voor mensen die geschiedenis interessant vinden, zonder meer een aanrader!


  • Boekrecensie ‘De Heilige Rita’, Tommy Wieringa

    Dit nieuwe boek van Tommy Wieringa wilde ik graag lezen om twee redenen. Ten eerste zou het de ‘Grote Twentse Roman’ van Wieringa moeten zijn en dat is koren op de molen voor een Tukker zoals ik. En ten tweede ben ik fan van Wieringa’s werk na diens eerdere worp ‘Dit zijn de namen’.

    Wat betreft setting blijkt het boek al snel een feest van herkenning te zijn. Het zit vol oer-Twentse namen en het fictieve dorp ‘Mariënveen’ is overduidelijk gebaseerd op Geesteren. Ook weet Wieringa de Twentse volksaard vaak erg goed te treffen. Bijvoorbeeld als hij laat zien hoe weinig men zegt en hoeveel men op hetzelfde moment vaak denkt.

    Tegelijkertijd schetst Wieringa een beeld van Geesteren als achtergebleven grensdorpje waar de bewoners zich toch niet in zullen (willen) herkennen. Dan moet je net Geesteren hebben, denk ik dan: ik heb vaak genoeg horen zeggen dat als je naar Geesteren moet, je altijd de wind tegen hebt. Dat is omdat ze daar altijd ‘bloaz’n’; nogal pochen op zichzelf . De vraag is dus of Wieringa hier niet heel veel mensen tegen de haren instrijkt.

    Maar goed. Binnen de voornoemde setting vertelt Wieringa het verhaal van ene Paul Krüzen; een oude vrijgezel die nog bij zijn vader woont en niets moet hebben van de moderne tijd. Met name het feit dat in grensdorp Mariënveen allerlei nationaliteiten terechtgekomen zijn; volkeren die hij alleen kende uit de Bosatlas. Zoals de Chinezen die café Kottink hebben overgenomen. Wieringa komt hierbij dicht bij de thematiek die hij vaker aansnijdt over volkeren die op drift raken en wat dit betekent voor grensgebieden.

    Maar nog een schrijnender slachtoffer van de tijd is Hedwiges Geerdink, die het volstrekt gedateerde winkeltje van zijn gestorven ouders is blijven aanhouden, en op enig moment wordt beroofd van al het spaargeld, dat hij natuurlijk bewaart in een spreekwoordelijke sok.

    Hiermee vertel ik nog maar een klein deel van wat allemaal in het boek beschreven wordt. Want er gebeurt voldoende. En het is overduidelijk dat dit boek me in ieder geval zeer boeide! Vooral omdat Wieringa opnieuw blijk geeft van een weergaloos goede schrijfstijl. Literatuur met een hoofdletter L, daar kun je niet omheen. Zelf als je een ‘bloasbalg’ uit Geesteren bent!

     


  • Boekrecensie ‘Over mijn lijk’, Dennis Lehane

    Dit boek is er één in de Kenzie/Gennaro serie, waar ik inmiddels de meeste afleveringen van gelezen heb (1 2). En dit is ook een prima loot aan de stam, want Lehane is gewoon één van de beste hedendaagse thriller-schrijvers. Hij neemt je deze keer mee in een behoorlijk bar en rauw getoonzet verhaal dat draait om de ontvoering van het kind Amanda McCready. En dat wordt al snel niet fraai, want Lehane toont je enkele gruwelijke scenes; zoals die waarin Kenzie een huis binnenvalt waarin pederasten zich al aan diverse kinderen hebben vergrepen.

    Tegelijk had ik wel soms het idee dat Lehane dingen soms niet iets te heftig wil aanzetten: zo ontaardt bijvoorbeeld ook een ‘vriendschappelijke’ football-wedstrijd tussen politieagenten, waar Kenzie ook voor gevraagd wordt, in een slagveld waarin ribben gekraakt worden en mannen bloed moeten pissen. Is dat niet een bééétje overdreven?

    Ook het plot ontziet de lezer niet bepaald, want al snel komt ook de wrange vraag aan de oppervlakte of Amanda misschien niet veel beter af is dat ze is weggehaald had bij haar totaal onverantwoordelijke moeder. En zo lijkt dit boek een aanklacht te zijn tegen het feit dat je in de VS moeders heel moeilijk uit de ouderlijke macht kunt ontheffen…

    Nou ja. Al met al is dit wederom een prima thriller van Lehane. Maar het beste werk van hem blijft toch wel de serie rond de gebroeders Coughlin.


  • Boekrecensie ‘Ter voorbereiding…’, Atticus Lish

    Dit boek zou één van de beste debuten moeten zijn van de laatste jaren in de VS. En ook die naam ‘Atticus Lish’ klinkt als een klok. Leuk is dan ook nog dat hij de zoon is van Gordon Lish. Dit is een redacteur die veel heeft gewerkt met Raymond Carver en er om bekend stond de manuscripten van die schrijver grondig onder handen te nemen; zo grondig dat hij zeker tweederde ervan schrapte. Het bizarre eraan is dat Carver juist door die extreem uitgebeende stijl enorm veel succes kreeg. Toen Carver namelijk later zelf een boek heruitgaf in de ongeredigeerde vorm, zoals hij het zelf had bedoeld dus, sloeg dat volledig dood…

    Dat is allemaal erg grappig, maar dan heb ik het nog niet over dit boek gehad. En daarover kan ik helaas niet positief zijn, want nee: dit boek kon me helaas niet bekoren. In tegenstelling tot die andere succesvolle debutant Nathan Hill, schrijft Lish in een weerbarstige ‘staccato’ stijl die het de lezer bepaald moeilijk maakt, ook omdat Lish het bijvoorbeeld verdomt om dialoog in aanhalingstekens te zetten. Ik vind zoiets toch een soort dedain naar de lezer uitstralen, alsof Lish zegt: “Je moet maar wat meer moeite voor me doen, want zo goed ben ik…”

    Hiernaast greep ook het verhaal me niet en vond ik zelfs nogal langzaam en vaak veel te gedetailleerd. Zelfs de titel vind ik te lang. Hierdoor, moet ik toegeven, heb ik het boek half-gelezen weggelegd. Iets wat ik zelden doe. Nee, geen succes!


  • Boekrecensie ‘De moord op Margaret Thatcher’, Hilary Mantel

    Dit een verhalenbundel van de schrijfster van de fenomenale, monumentale -en nog onaffe- trilogie over Thomas Cromwell (1 2).

    Dat ze een zeer goed schrijfster is, was dus bekend en dat bewijst ze ook in dit boek. De verhalen in deze bundel zijn gewoon uitstekend. Mantel heeft een sublieme schrijfstijl en weet situaties en sferen heel goed neer te zetten.

    Het enige minpuntje is dat ik sommige verhaal-eindes echt iets te cryptisch vond, zodanig dat je soms echt je hersenen moet pijnigen over de vraag hoe iets nu in elkaar zat. Dat had wat mij betreft niet gehoeven.

    Maar over het geheel: genieten!


  • Boekrecensie ‘Timbuktu’, Paul Auster

    Het meest bijzondere aan dit boek is de keuze van de hoofdpersoon, dat is namelijk een hond. Deze Mr. Bones is evenwel een als een mens denkende personage, die uitstekend gedachten kan vormen, maar ze alleen niet kan uitspreken door de fysieke beperkingen van zijn ‘spraakorgaan’. En zo weet Auster de valkuil ter vermijden dat hij het heel simpel moet houden omdat het immers ‘maar’ over een hond gaat. Hij sleurt je mee in een prachtig verteld verhaal over hoe ‘Bonesy’ een plekje in het leven moet vinden als zijn geliefde baasje Willy doodgaat.

    Eindconclusie is dat dit een ontzettend goed verteld verhaal is, want zoals altijd is er op Auster’s geweldige schrijfstijl niets aan te merken. Aan de andere kant bekroop mij wel het gevoel dat de onderwerpkeuze en met name die keuze van dat hoofdpersoon wel wat gezocht is. Auster weet er nog een heel aardig boek van te maken, maar eigenlijk lijkt dat hele idee me toch een beetje ‘lame’, zoals Amerikanen dat zouden zeggen.

    Daarom: zeker niet de beste van Auster dus, dit werkje (lees dan maar eerst 1 2). Maar toch nog wel steeds de moeite waard!


  • Boekrecensie ‘Danubia’, Simon Winder

    danubDit boek gaat kortom over de geschiedenis van het Habsburgse Rijk in Midden-Europa (rondom de rivier de Donau dus, vandaar: Danubia). En daar kan Winder veel over vertellen. Erg veel zelfs. Winder is overduidelijk een academicus pur-sang en schrijft heel erudiet en op een heel persoonlijke wijze over de geschiedenis, die natuurlijk op zich interessant genoeg is.

    Zo schetst hij de Habsburgse dynastie, het langstzittende Europese vorstenhuis, lekker vilein als maar al te vaak volledig onbekwaam. Het meest prominent bij de Habsburgers is dan nog vaak hun enorme kin, de bekende Habsburgse centenbak.

    Dit is op zich leuk allemaal. Maar Winder maakt er wel een heel langdradige vertelling van als al snel de namen en toestanden over elkaar heen buitelen. En wat mij betreft is het ook té langdradig, want nee: ik kwam er niet doorheen, door dit boek. Misschien iets voor mensen met heel veel tijd en heel veel interesse in de Centraaleuropese geschiedenis, maar voor mij was het toch allemaal iets te veel. De speels ogende cover van dit boek is wat dat betreft naar mijn idee ook behoorlijk misleidend, want dit is gewoon taaie kost!


  • Boekrecensie ‘Hier wonen ook mensen’, Rob van Essen

    rve1Van deze Nederlandse schrijver had ik nog nooit wat gelezen (en ook nog nooit gehoord volgens mij), maar deze verhalenbundel beviel me prima. Wat me meteen opviel is dat Van Essen een fijn oog voor het absurde heeft. Wat preciezer: hoe doodgewone mensen in absurde situaties terechtkomen. Het eerste verhaaltje, dat gaat over een persoonsverwisseling tussen Richard Dawkins en God is wat dat betreft een vreemde eend in de bijt, want voor het overige komen er geen ‘BN’-ers of iets dergelijks aan te pas (in tegenstelling tot die verhalenbundel van John Toxopeus). Wel hele gewone mensen, die in bizarre situaties komen, zoals een appartementbewoner die twee gruwelijk dikke ‘Air-BNB’-ers naast zich krijgt te wonen of (nog veel vreemder) een (ex-)student die betrokken raakt in een opzetje om met twee fietsen d naast elkaar te fietsen zonder een spinnenwweb tussen die beide fietsen te vernielen.

    Het mooiste vond ik echter nog de verhalen waarin Rob van Essen dichter bij zichzelf blijft, zoals die verhalen over de ‘legendarische’ vroeggestorven vriend Scipio en de verhalen over zijn vader en Oom Evert. Bij die verhalen merk je ten volle dat deze schrijver toch wel echt een fijn pennetje heeft!

    Hiermee vond ik dit boek over het geheel zeer goed te genieten. Erg goed gedaan! En misschien ga ik nog wel eens een roman van Van Essen lezen!