Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Category Archives Alle boekrecensies
  • Boekrecensie ‘Timbuktu’, Paul Auster

    Het meest bijzondere aan dit boek is de keuze van de hoofdpersoon, dat is namelijk een hond. Deze Mr. Bones is evenwel een als een mens denkende personage, die uitstekend gedachten kan vormen, maar ze alleen niet kan uitspreken door de fysieke beperkingen van zijn ‘spraakorgaan’. En zo weet Auster de valkuil ter vermijden dat hij het heel simpel moet houden omdat het immers ‘maar’ over een hond gaat. Hij sleurt je mee in een prachtig verteld verhaal over hoe ‘Bonesy’ een plekje in het leven moet vinden als zijn geliefde baasje Willy doodgaat.

    Eindconclusie is dat dit een ontzettend goed verteld verhaal is, want zoals altijd is er op Auster’s geweldige schrijfstijl niets aan te merken. Aan de andere kant bekroop mij wel het gevoel dat de onderwerpkeuze en met name die keuze van dat hoofdpersoon wel wat gezocht is. Auster weet er nog een heel aardig boek van te maken, maar eigenlijk lijkt dat hele idee me toch een beetje ‘lame’, zoals Amerikanen dat zouden zeggen.

    Daarom: zeker niet de beste van Auster dus, dit werkje (lees dan maar eerst 1 2). Maar toch nog wel steeds de moeite waard!


  • Boekrecensie ‘Danubia’, Simon Winder

    danubDit boek gaat kortom over de geschiedenis van het Habsburgse Rijk in Midden-Europa (rondom de rivier de Donau dus, vandaar: Danubia). En daar kan Winder veel over vertellen. Erg veel zelfs. Winder is overduidelijk een academicus pur-sang en schrijft heel erudiet en op een heel persoonlijke wijze over de geschiedenis, die natuurlijk op zich interessant genoeg is.

    Zo schetst hij de Habsburgse dynastie, het langstzittende Europese vorstenhuis, lekker vilein als maar al te vaak volledig onbekwaam. Het meest prominent bij de Habsburgers is dan nog vaak hun enorme kin, de bekende Habsburgse centenbak.

    Dit is op zich leuk allemaal. Maar Winder maakt er wel een heel langdradige vertelling van als al snel de namen en toestanden over elkaar heen buitelen. En wat mij betreft is het ook té langdradig, want nee: ik kwam er niet doorheen, door dit boek. Misschien iets voor mensen met heel veel tijd en heel veel interesse in de Centraaleuropese geschiedenis, maar voor mij was het toch allemaal iets te veel. De speels ogende cover van dit boek is wat dat betreft naar mijn idee ook behoorlijk misleidend, want dit is gewoon taaie kost!


  • Boekrecensie ‘Hier wonen ook mensen’, Rob van Essen

    rve1Van deze Nederlandse schrijver had ik nog nooit wat gelezen (en ook nog nooit gehoord volgens mij), maar deze verhalenbundel beviel me prima. Wat me meteen opviel is dat Van Essen een fijn oog voor het absurde heeft. Wat preciezer: hoe doodgewone mensen in absurde situaties terechtkomen. Het eerste verhaaltje, dat gaat over een persoonsverwisseling tussen Richard Dawkins en God is wat dat betreft een vreemde eend in de bijt, want voor het overige komen er geen ‘BN’-ers of iets dergelijks aan te pas (in tegenstelling tot die verhalenbundel van John Toxopeus). Wel hele gewone mensen, die in bizarre situaties komen, zoals een appartementbewoner die twee gruwelijk dikke ‘Air-BNB’-ers naast zich krijgt te wonen of (nog veel vreemder) een (ex-)student die betrokken raakt in een opzetje om met twee fietsen d naast elkaar te fietsen zonder een spinnenwweb tussen die beide fietsen te vernielen.

    Het mooiste vond ik echter nog de verhalen waarin Rob van Essen dichter bij zichzelf blijft, zoals die verhalen over de ‘legendarische’ vroeggestorven vriend Scipio en de verhalen over zijn vader en Oom Evert. Bij die verhalen merk je ten volle dat deze schrijver toch wel echt een fijn pennetje heeft!

    Hiermee vond ik dit boek over het geheel zeer goed te genieten. Erg goed gedaan! En misschien ga ik nog wel eens een roman van Van Essen lezen!


  • Boekrecensie ‘Atlas Obscura’

    obscklDe titel van dit boek is misschien een beetje misleidend, want dit is zeker niet alleen een verzameling kaarten, maar vooral een bloemlezing over bijzondere plekken in de wereld, ‘hidden wonders‘ zogezegd. En dat is interessant genoeg, want de plekken die zijn gekozen zijn heerlijk buitenissig en de beschrijvingen en illustraties erbij zijn kostelijk. Zo is dit een boek dat je zeker inspireert tot reizen en tot het bezoeken van al die bijzondere en gekke plekken die de wereld biedt.

    Frustrerend is het misschien ergens ook wel, omdat het je doet realiseren hoe weinig plekken je zelf al bezocht hebt. In mijn geval kon ik eigenlijk alleen van plekken als Salt Cathedral in Colombia, Deadvlei in Namibië en Tash Rabat in Kyrgyzstan (de laatste twee kregen dan weer wel een paginagrote vermelding) zeggen dat ik die zelf gezien heb. Maar heel veel plekken (zelfs diegene waar ik heel erg in de buurt geweest ben!) zijn voor mij helaas zelfs nog onbekend. En dit geldt zelfs voor 4 van de 5 Nederlandse plekken die de Atlas gehaald hebben!

    Tegelijkertijd raakt dit misschien wel aan de zwakte van dit boek; namelijk dat de keuze voor die bijzondere plekken wel heel triviaal en subjectief is. Zo blijkt wel heel duidelijk dat de schrijvers van het boek Amerikaan zijn, want bijna een kwart van het boek gaat over de VS. En om even in het al eerder genoemde Kyrgyzstan te blijven; dat bijvoorbeeld Aalam Oordo de barrage niet heeft gehaald, is ook eigenlijk niet uit te leggen. Reisgenoot Ron gaf hierover op zijn leuke reis-weblog al een heerlijke beschrijving ten beste, die zo één op één in dit boek had kunnen worden overgenomen, want het past er qua toon perfect bij:

    Vanuit het niets doemt er in de verte een honderden meters lange rij joerts op. Naarmate we dichterbij komen blijken deze nomadententen van beton te zijn en deel uit te maken van een uiterst merkwaardig, uitgestrekt complex dat verder bestaat uit muurschilderingen, uientorens, arcadebogen, waterpartijen, vreemde betonnen structuren en een gouden toegangspoort. Al deze elementen zijn in uiteenlopende staten van verval en in een overeenkomstige staat van kitsch. Verspreid over de hellingen aan gene zijde van de weg bevinden zich onder meer een open constructie van staal in de vorm van een gevleugelde hertachtige, een reusachtig beeld van een persoon in boeddhahouding en een nog reusachtiger tafereel van een woedende menigte die, gezeten op een groen-roze draak, de aanval inzet op het regeringsgebouw in Bisjkek. Gezamenlijk vragen we ons af wat deze curieuze explosie van wansmaak te betekenen heeft, waarom het er zo verwaarloosd bij ligt, wie ervoor verantwoordelijk is, wat het heeft gekost en waarom er geen levende ziel is te bekennen.aalam

    Maar goed, goed beschouwd maakt het voorgaande ook niet echt uit, want een heerlijk en kostelijk boek is dit; ook door de prachtige vormgeving en mooie hardcover uitvoering. Een boek ook om er zeker nog weer eens bij te pakken voor je op reis gaat. Want zo mis je nooit meer bijvoorbeeld dat ene ongedachte bizarre museumpje!


  • Boekrecensie ‘Maangloed’, Michael Chabon

    chabMichael Chabon is natuurlijk de schrijver van enkele pareltjes, met als klapper wat mij betreft WonderBoys. Zijn een-na-laatste boek, Telegraph Avenue, vond ik echter beduidend minder. En daarom was ik zeer benieuwd hoe zijn laatste worp me zou bevallen. ‘Maangloed’ dus, want ik besloot het boek toch maar in het Nederlands te lezen.

    Daar heb ik een goede reden voor, want een Chabon is voorwaar geen eenvoudige kost: leesbaarheid is niet zozeer iets wat de schrijver drijft. Wel: eigenheid en originaliteit. Zo staat Chabon ook bekend om zijn zeer oorspronkelijke metaforen.

    Maar gelukkig is het boek in het Nederlands uitstekend te lezen. Het boek is (net als andere boeken van hem) enigszins autobiografisch, want Chabon schrijft over de lotgevallen van zijn grootvader. Maar hier laat hij nadrukkelijk in het midden wat waargebeurd is en wat niet. Hiermee is een vergelijking met ‘Stad der Dieven‘ van David Benioff natuurlijk snel gemaakt. Immers: die schreef ook over de belevenissen van zijn grootvader en die was ook vaag over de waarheidsgetrouwheid. Ergens in dat boek zegt die grootvader zelfs zoiets als ‘Jij bent schrijver, verzin zelf maar iets!’ Wat Chabon in dit boek doet is heel gelijksoortig; zelfs in die mate dat ik denk dat Chabon Benioff’s boek ook heeft gelezen en nadrukkelijk heeft gebruikt als inspiratiebron.

    Eigenlijk maakt het allemaal ook niet uit. Want Chabon’s grootvader is interessant genoeg als personage. Al in de eerste scene knoopt hij zijn leidinggevende op aan een telefoondraad en dit zet de toon: de grootvader is een eigenzinnig heerschap met een bijzondere pre-occupatie voor ruimtevaart, raketbouw en Werner von Braun. Die laatste persoon verafschuwt hij om diens nazi-verleden en omdat hij heeft gezien onder welke gruwelijke omstandigheden de V2’s in Nazi-Duitsland gebouwd werden. De passages die gaan over de Tweede Wereldoorlog zijn overigens sowieso zeer meeslepend.

    Maar er is meer: het boek gaat ook over de grootmoeder, die ingewikkelde psychische problemen heeft, natuurlijk ook als gevolg van WOII. En ook de moeder, oom, vader en andere familie van Michael Chabon komen aan bod.

    Chabon vertelt over hun allen op een zeer bedreven wijze waarbij hij continu schakelt tussen heden en alle verledens. Neem hierbij de uitmuntende schrijfstijl, de prachtige observaties en de goedgekozen metaforen en je hebt gewoon weer een erg sterk boek. Niet zo meeslepend als WonderBoys, misschien, maar wel bijna zo goed!


  • Boekrecensie ‘Zo zien de mensen het graag’, John Toxopeus

    toxoDe schrijver John Toxopeus ken ik nog van een gezamenlijk schrijfclubje van jaren geleden. Sinds die tijd heeft hij aanzienlijk indrukwekkender aan de weg getimmerd dan ik, met enkele mooie publicaties -allemaal verhalenbundels volgens mij- op zijn naam. Zelf moet ik echter toegeven dat ik wat minder heb met zijn vaak erg uitgebeende schrijfstijl, zie ook mijn eerdere recensie.

    In dit boek schrijft Toxopeus voor het eerst minder autobiografisch en houdt hij het op zeer satirische verhaaltjes met BN’ers in de hoofdrol. En die toont hij met name van hun allerslechtste kant. Sterker nog: de bundel lijkt wel een vileine afrekening met al die mensen! En dan wordt het soms wel erg ranzig, zoals de rare pre-occupatie van Toxopeus met bloedende aambeien, die meerdere keren aan de oppervlakte komt. Gelukkig bieden de 29 verhalen nog wel iets meer dan dat en kun je dan nog spreken van een aardige inval, maar veel vaker vond ik het allemaal nogal … flauw. Mart Smeets die een stijve krijgt van wielrennersvoeten? Yvon Jaspers die met een boer in bed duikt? Poep en pies met Geer en Goor? Tja, ik weet het niet… Wat ik wel weet is dat dit in ieder geval niet mijn kop thee is…

     


  • Boekrecensie ‘Val der titanen’, Ken Follett

    follDe zoektocht naar -mij nog- onbekende schrijvers bracht me bij Ken Follett, die op veel zeer positieve recensies kan rekenen. Zo kwam ik bij dit boek uit, het eerste deel in wat een trilogie moet zijn dat de gehele twintigste eeuw beslaat. En lieve hemel; wat een enorm boek. Met bijna duizend pagina’s is dit letterlijk loodzware kost.

    Maar gelukkig blijkt al snel dat in figuurlijke zin de stof veel lichter is. Al meteen de proloog sleept je mee in het relaas van een jongen die op zijn eerste dag in de kolenmijnen (we praten Wales, begin 20e eeuw) een ‘ontgroening’ moet doorstaan. En vanaf dat moment laat het boek je niet meer los. Want Ken Follett voert je mee langs allerlei personages in Europa en Amerika en heeft vooral een heerlijke vertelstem, die noopt tot doorlezen.

    Follett heeft verder een ingenieus plot gebouwd waarin de hoofd-personages maar al te vaak in contact komen met elkaar en vooral ook met allerlei hoofdpersonen uit de Europese geschiedenis. Ik heb het dan over presidenten, premiers, generaals en keizers. En heel vaak zijn de hoofdpersonen aanwezig bij allerlei historische sleutel-scenes. Het deed me een beetje denken aan de manier waarop in de serie ‘Rome’ de hoofdpersonen ook steeds heel veel in contact komen met de ‘grote namen’. En net als bij ‘Rome’ is dat niet altijd even geloofwaardig. Maar Follett komt hiermee weg door zijn vlotte vertelstijl.

    Follett laat overigens ook duidelijk blijken gedegen historisch onderzoek te hebben gedaan. In zijn verhaal verpakt hij heel veel observaties en feitjes over hoe de Eerste Wereldoorlog (die centraal staat in dit boek) tot stand kwam en zich daarna afwikkelde. En daarmee presenteert hij ook zeker wetenswaardigheden die ik nog niet wist. Net als dat hij heel goed weet te treffen hoe de mensen die historische gebeurtenissen zèlf moeten hebben beleefd.

    En zo is dit een kostelijk boek. Het gaat te ver om in deze recensie ook maar te beginnen met een samenvatting van alle verhaallijnen die over je worden uitgestort in dit boek, maar wees in ieder geval gerust: boeiend is het! Bijvoorbeeld de passages over de loopgravenoorlog aan de Somme en de revolutie in Rusland zijn echt zeer meeslepend.

    Verwacht echter geen verhaal met literaire kwaliteit, personages met heel veel diepgang of heel veel betekenislagen, want zo’n boek is dit gewoon niet: het heeft geen enkele literaire pretentie. Maar dit is wèl gewoon een hele puike historische roman in optima forma. Daarom toch het advies: Lezen!


  • Boekrecencie ‘Als ik mijn ogen sluit’, Edney Silvestre

    silvDit boek ving mijn aandacht aangezien de blurb wel wat lijkt op mijn eigen roman ‘Het ware paradijs”: jongens gaan op onderzoek naar de dader van een recente moord.

    In dit geval praten we dan begin jaren ’60, Brazilië. De beide jongens Eduardo en Paulo vinden in het bos een bruut vermoorde vrouw. Al snel begrijpen ze dat de hoogbejaarde echtgenoot van haar, de plaatselijke tandarts, dit nooit gedaan kan hebben, en gaan ze op onderzoek.

    Om al snel op allerlei onverkwikkelijke zaken te stuiten, zeker als ze hulp krijgen van een hoogbejaarde ex-communist. Schrijver Silvestre gebuikt hier zijn verhaal nadrukkelijk als stuk maatschappijkritiek op de misstanden in het Brazilië van die tijd, dat nog maar net Keizerrijk af is en op de vooravond staat van een gewelddadige militaire dictatuur. En die misstanden betreffen vooral het grote verschil tussen arm en rijk en alle misdaden waar die rijke bovenlaag telkens weer mee wegkomen.

    Tegelijk is dit boek echter ook een coming-of-age roman over opgroeiende jongens die enkele levenslessen leren over de wereld van de volwassenen. Bijvoorbeeld ook over dat ze niet zo makkelijk de dader zullen vinden als ze wel gedacht hadden. Want ja; dit boek eindigt met een bittere toon. Een finale die overigens wel prachtig is uitgewerkt. En met het prima slot is dit gewoon een prima roman, die het lezen zeker waard is!


  • Boekrecensie ‘Austerlitz’, W.G. Sebald

    sevDit is een heel bijzonder boek, al is het alleen maar om de stijl. Sebald geeft er blijk van lak te hebben aan de gangbare conventies en gebruikt daarom in het geheel geen structurerende elementen als alinea’s of hoofdstukken. Zelfs soms een keer een zin eindigen, lijkt Sebald een vervelende onderbreking te vinden. En zo staat het boek vol met soms ellenlang doormeanderende zinnen.

    Dit zou een vervelend boek kunnen opleveren, maar dat is geenszins het geval. Want Sebald heeft gewoon een heel fijn pennetje en vooral een enorme verteldrift. En zo sleurt hij je meedogenloos het verhaal in, waarin de ik-persoon vertelt over zijn ontmoetingen met de excentrieke, welbespraakte Austerlitz. Die blijkt als kind aan het begin van de oorlog door zijn joodse ouders naar Engeland te zijn gestuurd, waar hij opgroeit als domineeszoon Daffyd in Wales. Zijn ouders heeft hij nooit meer gezien en zo blijft Austerlitz zijn hele leven het gevoel houden dat hij nergens bij hoort.

    Maar hiermee is het boek zeker niet volledig samengevat. Want wat Sebald ook doet is prachtige observaties op je loslaten en kostelijke semi-wetenschappelijke beschouwingen over tal van onderwerpen, zoals de wonderlijke eigenaardigheden van de Middeleeuwse vestingbouw en de opbouw en werking van Theresienstadt (tijdens de oorlog een Joods Getto).

    En overal houdt hij je goed bij de les, ondanks, zoals gesteld, het gebrek aan stijlelementen: ook als je leest over hoe de ik-persoon vertelt over hoe Austerlitz vertelt over hoe Vera (een voormalige buurvrouw van zijn ouders) vertelt over de oorlog (“Vera zei, zei Austerlitz, dat…”), dan raak je geen moment in de war.

    Sebald’s lak aan de stijlregels deed me erg denken aan het boek ‘Alles wat is‘ van James Salter, dat precies hetzelfde laat zien. Want ook dat boek lakt veel van die onwrikbare regels als de laars. Komt het misschien omdat zowel Sebald als Salter gearriveerde schrijvers zijn van gevorderde leeftijd? Hebben bejaarde schrijvers zoals zij gewoon geen zin meer om te voldoen aan al die zogenaamde voorschriften? Het lijkt er wel op en het geeft er ook blijk van dat je al die schrijf- en stijlregels misschien wel vooral niet te serieus moet nemen. Want ook zonder weten zowel Sebald als Salter een geweldig mooi boek te schrijven.

    Kortom: dit is een boek dat je zeker moet lezen!


  • Boekrecensie ‘De helden van New York’, R.J. Ellory

    ellotVan deze schrijver heb ik eerder enkele boeken gelezen (1 2) en daarmee heeft hij bewezen een uitstekende thriller-schrijver te zijn met een literaire kwaliteit. De vraag is alleen wel of hij dit ook bewijst met dit boek, één van zijn vroegere werken.

    Het is een thriller over een getroubleerde Newyorkse politierechercheur die onderzoek doet naar een seriemoord. Op het eerste oog lijkt dit allemaal vreselijk clichématig: hoeveel rechercheurs met rafelrandjes (gedragsproblemen, gebroken gezin, drankprobleem, etc. ) bestaan er immers wel al niet? En daarbij: hoeveel boeken zijn er niet al geschreven over seriemoordenaars? (ik moet toegeven dat ik hier zelf ook aan heb bijgedragen, mijn eigen roman ‘Het ware paradijs‘ handelt ook over de zoektocht naar een seriemoordenaar).

    Het is daarbij twijfelachtig of Ellory met zijn hoofdpersoon Frank Parrish die clichés weet te overstijgen. Natuurlijk; de hoofdpersoon maakt enige ontwikkeling door in het boek, met name in positieve zin omdat Frank weet te dealen met zijn vadercomplex, als hij bedenkt dat die (ooit een corrupte politie-agent) misschien minder erg was als gedacht. Maar intussen heeft Ellory wel vreselijk veel woorden nodig voor zijn verhaal. En dat wordt hierdoor ronduit langdradig als ook de zoektocht naar de seriemoordenaar niet echt opwindend kan worden. Hiermee is dit verreweg Ellory’s matigste boek dat ik heb gelezen. Mijn tip: lees één van de andere boeken van hem.