Boekrecensie ‘Er is er hier maar één de baas’, Angelique Kunst

Het is een soort modern duister sprookje: één van de rijkste mensen van Nederland wordt gevangen in het web van een boze heks. Want als iets anders kun je het niet omschrijven; de geschiedenis van hoe de excentrieke Weerselose multimiljonair Gerard Sanderink (Centric, Antea, Strukton) zich geheel in de luren heeft laten leggen door de intrigante en beroepsfantast Rian van Rijsbroek.

Het is een verbijsterend relaas, waarin met name de persoon Sanderink voorop staat. Ja: hij is een briljante software-programmeur, messcherpe zakenman en een aimabele man, met ontwapenende Twentse tongval ook nog eens. Maar tegelijkertijd is hij bizar genoeg feitelijk functioneel digibeet (!) en nogal kwetsbaar en beïnvloedbaar. En daarvan heeft de kwaadaardige ‘cybercharlatan’ Rian van Rijsbroek genadeloos gebruik gemaakt, vooral door zijn toch al sluimerende wrok tegen de wereld flink op te stoken. En hierdoor weet ze intussen de macht over te nemen over een zakenimperium dat angstig genoeg een belangrijke positie inneemt in het functioneren van ons land; al is het maar omdat Centric de softwaresystemen voor 9 op de 10 Nederlandse gemeentes verzorgt.

Dit is een goed geschreven en meeslepend stukje journalistiek! Alhoewel wel richting het je een beetje begint te duizelen van al die rechtszaken die worden gevoerd. En alhoewel het verhaal een open einde heeft, want ja: het is nog niet klaar. Loopt dit dus echt, zoals het een echt duister sprookje betaamt, met een heel gruwelijke apotheose af? We zullen zien…

Boekrecensie ‘Monterosso mon amour’, Ilja Leonard Pfeiffer

Dit is het boekenweekgeschenk van 2022 en het is geschreven door misschien wel de meest interessante Nederlandse schrijver van dit moment, Ilja Leonard Pfeiffer (1 2 3 4 5).

In deze novelle laat hij zo’n typische dame aan het woord die hij vast bij de vleet is tegengekomen bij lezingen in den lande: de vrijwilligster bij een lokale bieb die hem als spreker heeft uitgenodigd. En hij laat vervolgens háár aan het woord, als zij uit melancholische overwegingen terug reist naar het Italiaanse dorp waar ze ooit als zestienjarige haar eerste (vakantie-)liefde ontmoette.

Ondanks dat het verhaaltje toch wat dun is, weet Pfeijffer toch van het geheel een meer dan genietbaar boek te maken. Onder meer ook door de link die hij legt met Thomas Mann’s “De dood in Venetië“, de rake zelfspot (hij is immers ook zelf een personage) en eerst en vooral de vele mooie zinnen, observaties en gedachten waarop hij je trakteert. Een zeer waardig boekenweekgeschenk!

 

Boekrecensie ‘Hand to Mouth’, Paul Auster

Eén van mijn favoriete auteurs, Paul Auster, vertelt in dit boek over hoe hij ooit als schrijver is begonnen en hoeveel moeite hij toen had om de kost bijeen te schrapen. En dat is kostelijk om te lezen!

Auster weet al vanaf zijn tienerjaren dat hij niet geschikt is voor een nine-to-five baantje en leeft continu van de hand in de tand. Maar als hij trouwt, ze een kind krijgen en in een New Yorkse voorstand settelen, wordt de situatie nijpend. Zo nijpend, dat Auster heel veel moeite doet een soort kaartspel-versie van honkbal aan de man te brengen. Als dat overal wordt geweigerd wordt en zijn huwelijk ook nog eens strandt, raakt hij ‘rock-bottom’. En dan kan de langzame weg omhoog beginnen, en eindigt ook het boek….

Of niet helemaal, want enkele vroege werken, inclusief dat kaartspel, zijn integraal opgenomen als appendix. En van die vroege werken is met name ‘Squeeze Play’ zeer de moeite waard: een snedig hard-boiled detectiveverhaal! Het enige nadeel is dat Auster zelf al de centrale ‘blurb’ van dit boek verraadt; hij schrijft namelijk dat hij het klassieke detective-plotje van een zelfmoord die toch een moord blijkt te zijn, graag eens wilde omdraaien. Maar: al met al genoten!

Boekrecensie ‘De straat van de donkere winkels’ , Patrick Modiano

Dit boek gaat heel kort over een privé-detective met geheugenverlies die op zoek gaat naar zichzelf; en zijn eigen vroegere leven. Dit brengt hem terug naar Parijs, waar hij steeds meer mensen die ontmoet een rol in zijn leven hebben gespeeld en die hem gekend hebben. Maar hij weet nog steeds niet wie hij is en de zoektocht leidt naar schimmige werelden waarin langzaam maar zeker de stukjes de puzzel compleet maken.

Hoe oorspronkelijk het basis-idee van dit boek ook is (met snelle associaties naar Memento en The Arrow of Time), voor mij kon dit boek niet echt tot leven komen. Ik vond het niet echt een succes, helaas.

Boekrecensie ‘Van stress naar geluk’, Jurgen Spelbos

Dit zelfhulpboek kiest bij alle problemen die chronische stress geven een heel fysieke invalshoek. De centrale gedachte is dat al die stress je ‘gelukshormonen’ heeft uitgeput en hierdoor raak je uit balans, met bijv. burn-outklacht tot gevolg. Spelbos meent echter dat, door de juiste voedingsstoffen in te zetten, je weer nieuwe gelukshormonen kunt aanmaken en je balans kan herstellen.

Het boek neemt uitgebreid de tijd om dit te vertellen en gaat in het tweede deel ook in op allerlei andere methodes en denkwijzen.

Interessant al met al!

Boekrecensie ‘Het Grote Baggerboek’, Ilja Leonard Pfeijffer

In minimaal de helft van dit boek laat Ilja Pfeijffer een heuse baggeraar aan het woord en dat blijkt al snel hi-la-risch. Want de vuilbekkerij die er dit type komt is werkelijk onvoorstelbaar: de schunnige woorden en de schuttingtaal wisselen elkaar af in lange passages die vaak volledig uit de bocht schieten met absurd grof èn melig taalgebruik. Een recensie van Trouw die de achterkaft siert, schetst kernachtig: “een excursie door het riool van de taal”.

Intussen gaat het verhaal erover hoe hoofdpersoon, die op zijn baggerschip ergens voor de Afrikaans/Arabische kust werkt, met zijn ‘shift’ op sjorlief (‘shore leave’) gaat naar ‘Kamelistan City’ om even ‘goed van bil’ te gaan, maar dan onbedoeld de beschermer wordt van een klein jongetje. En ook lezen we er al snel over dat hij, verdacht van pedofilie, wordt opgepakt en wordt ondervraagd door een wel weer heel netjes formulerende psychiater, maar ook degene die al snel de ware schurk blijkt in dit verhaal.

Al met al een kostelijk boek!

Boekrecensie ‘Radetzkymars’, Joseph Roth

Deze klassieker in de wereldliteratuur had ik nog nooit gelezen, alhoewel ik wel eerder een boek van Joseph Roth heb gelezen (Hotel Savoy).

In dit boek draait alles om luitenant Carl Joseph Trotta, de kleinzoon van de infanterist die ooit het leven redde van de keizer en daarmee een adellijke titel won. De Trotta’s zijn hiermee zeer trouwe onderdanen van het Oostenrijks-Hongaarse rijk en hechten zeer aan alle formele rituelen die daarbij horen, zelfs in de persoonlijke omgang met elkaar. Maar ze sluiten hun ogen ervoor dat hun wereld in verval is: de Eerste Wereldoorlog staat op het punt van beginnen, die het Oostenrijks-Hongaarse rijk zal laten imploderen.

Carl Joseph ervaart die ondergang in levende lijve en gaat ook zelf ten onder aan het militaire leven, met drank, gokken en vrouwen. En zo weerspiegelt de ondergang van de Trotta’s de ondergang van het ‘Oude Europa’ en het laatste grote keizerrijk dat bestond uit zoveel verschillende volkeren en talen.

Dit is een uitmuntend geschreven boek en hiermee is de statuur als klassieker in de wereldliteratuur zonder meer terecht!

Boekrecensie ‘Rustig aan, Tijger”, Joost de Vries

Deze verhalenbundel van Joost de Vries (zie eerdere recensies hier, hier, hier en hier) is te karakteriseren als een serie portretten van millennials (of is het Generatie Y ?). Het is daarmee een heel eigentijds boek, vol verschijnselen van deze moderne tijd: social media, Funda, vlogs, Netflix, noem maar op. Dat maakt dit boek op zichzelf al interessant.

Daarbij komt dat Joost de Vries ondanks zijn gewone naam een ongewoon erudiete en literaire schrijver is, een heuse intellectueel; die tal van boeiende en vaak  ironische observaties op je loslaat, vaak ook nog heel ‘meta’, ook.

Maar soms bekruipt je wel het gevoel dat Joost te graag heel slim wil overkomen. En tegelijkertijd moet je zeker geen verhalen verwachten met een duidelijke ronde plot. Het gaat eigenlijk allemaal alle kanten op, waarbij heel veel aandacht vereist is om al die personages, die nauwelijks geïntroduceerd worden, en die ook nog eens in verschillende verhalen terugkomen, uit elkaar te houden. Maar al met al zeker een boeiende verhalenbundel!

Boekrecensie ‘Het herstel van Nederland’, Bas Mesters

In dit boek zijn twaalf interviews gebundeld die Bas Mesters heeft gevoerd met een dwarsdoorsnede van de Nederlandse samenleving over de stand van het land. Nou, die is, als je het eerste interview begint te lezen (met een psychologe), niet best, getuige quotes als: “Nederland is ziek” en “Rutte kan nog wel vrolijk roepen dat we in een gaaf land leven, maar dat is al lang niet meer zo.”

En dit zet de toon voor een boek dat niet meteen vrolijk stemt. Want wie Mesters ook spreekt, of het een econoom, boer, docent, of klimaatactivist is, niemand is erg positief. Wat opvalt is dat iedereen sterk gekant is tegen het neoliberalisme dat de laatste decennia hoogtij vierde, waarin werd gesproken over de BV Nederland, burgers als consument werden benaderd en zorginstellingen moesten ondernemen. Het heeft op alle vlakken geleid tot uitholling van de samenleving en de verscherping van tegenstellingen. Alle geïnterviewden zijn het er verder over eens dat er fundamentele stelselwijzigingen nodig zijn. Waarbij ze vooral een sterke centrale regie wensen.

Interessant is ook zeker de gemaakte constatering dat in Nederland twee centrale waarden verkeerd worden begrepen: onder ‘vrijheid’ wordt alleen nog individuele vrijheid verstaan, en niet meer het veel belangrijker begrip ‘collectieve vrijheid’. En wat betreft ‘gelijkheid’ gaat het tegenwoordig meer over ‘identiteit’, waarin iedereen om erkenning strijdt. Het heeft geleid tot verruwing in het maatschappelijke debat, polarisatie en ook de huidige even vervelende cancel- en Woke-cultuur.

Zo zet dit boek tot nadenken. Ik zou zeggen: dit boek is een onmisbaar cadeau voor onder de kerstboom voor alle nieuwe bewindslieden van Rutte IV. Want zij hebben veel, heel veel werk te doen!

Boekrecensie ‘Zwemmen in het donker’, Tomasz Jedrowski

Dit boek is misschien wel het beste te kenschetsen als de Poolse variant van ‘Noem me bij jouw naam‘. Het is dus eveneens kortweg een liefdesgeschiedenis tussen twee jongens.

Hoofdpersoon hierbij is Ludzio, die op een verplicht arbeidskamp Januzj leert kennen. Ze besluiten erna samen te kamperen en één heerlijke zomer kunnen ze bij elkaar zijn, voordat de realiteit roet in het eten gooit. Want Polen gaat gebukt onder een zeer streng communistisch bewind. En al snel blijkt dat Janusj en Ludzio daar heel anders mee omgaan. Het leidt tot een dramatische ontknoping.

Ik vond dit al met al een meeslepend en indrukwekkend boek. Naast de dramatische inhoud viel ook zeker de schrijfstijl op, die heel zintuiglijk en poëtisch is, met volop bloemrijke weelderige beschrijvingen van omgevingen, indrukken, geuren, noem maar op. Soms draaft de schrijver daarin wel een beetje door vind ik, maar dit doet toch niet af aan een heel fijne leeservaring. Ik geef gewoon vijf bollen!