f a n t a s t i c o n

Verhalen en meer van Christian Deterink

+menu-


  • Tv-recensie ‘Chernobyl’

    Posted on by admin

    De kernramp in Tsjernobyl in 1986 was één van de grootste rampen in de moderne geschiedenis. Gorbatsjov zei er later over dat deze ramp misschien wel het laatste beslissende zetje was die de Sovjet-Unie uiteindelijk deed omvallen.

    Dit boeiende weetje wordt getoond in de laatste aflevering van deze serie, die heel getrouw het verloop van de ramp verbeeldt. Hoofdpersoon is de academicus Valery Legasov, die na de ramp een taak krijgt als wetenschappelijk adviseur bij het puinruimen. Hij vindt medestanders in de apparatsjik Boris Sjtsjerbina en collega kernfysicus Oelana Chomjoek.

    Maar de serie is deels ook een raamvertelling die duidelijk tot doel heeft alle aspecten van de ramp te laten zien. En om die reden wordt bijvoorbeeld ook de moedige vrouw van een brandweerman, die de stralingsziekte opdoet en enkele dagen later overlijdt, gevolgd. Alsmede een bleue jongen die op pad wordt gestuurd om met een team alle besmette dieren in de omgeving op te ruimen.

    Alles leidt tot een spannende apotheose, met de rechtszaak tegen de daders waarin uiteindelijk de ware toedracht van de ramp worden getoond: een combinatie van technisch maar vooral ook heel erg menselijk falen.

    Hiermee is dit een zeer boeiende en ook beklemmende serie met een fascinerend onderwerp. Wel een beetje gek dat al die Russen duidelijk cockney-Engels spreken (tja, dit is een op en top Britse serie), maar voor de rest is dit gewoon een top-serie!

     


  • Boekrecensie ‘De nazi en de kapper’, Edgar Hilsenrath

    Posted on by admin

    In de kern is dit een boek over de holocaust waarin een bijzonder idee centraal staat: namelijk dat de SS-er Max Schulz zich na de oorlog voordoet als zijn dode voormalige Joodse jeugdvriend Itzig Finkelstein en zo berechtiging als oorlogsmisdadiger weet te ontlopen.

    Maar al vanaf de eerste pagina’s blijkt dat dit óók een boek is met een heel bijzondere, kenmerkende schrijfstijl. Max schrijft over zichzelf op een bizarre manier: vol vreemde observaties, rare herhalingen, en steevast over zichzelf in de derde persoon pratend als ‘de massamoordenaar met de kikkerkogen’. Daar komt bij dat hij nogal een onbetrouwbare verteller blijkt. Een herinnering dat hij als zuigeling werd verkracht lijkt uit zijn duim gezogen, maar ja: iedereen zei ook altijd al dat Max een mankement in zijn bovenkamer heeft!

    Die vertelstijl wordt het hele boek volgehouden; bijvoorbeeld in een bizarre passage over hoe Max een winter lang onderduikt bij een oud Pools vrouwtje (‘de Heks in de Keuterij’) en hoe hij daarna samenhokt met ene ‘Vrouw Holle’. Later in het boek lezen we er dan over hoe Max de massamoordenaar zich heruitvindt als Itzig /Itzik en daarna emigreert naar Israel en zich hier zelfs ontpopt als fanatiek zionist. Tot hij uiteindelijk toch de waarheid wil vertellen, maar niemand hem gelooft….

    Hiermee is dit een nogal buitenissig boek dat de nogal duistere materie verlicht door bij vlagen heel absurdistisch of zelfs hilarisch te worden. Maar het is ook een boek waarin de hoofdpersoon zelf nogal vlak blijft: wat denkt en voelt hij nu echt? Doordat je dit niet weet, leef je eigenlijk geen moment mee met je hoofdpersoon òf bouw je ook niet echt antipathie tegen hem op. Of hij nu als SS’er honderdduizenden vermoordt of fanatiek zionist is, of kapper bij wijze van spreken, want dat is zijn vak; hij doet eigenlijk steeds maar wat. Misschien is dit wel een diepere boodschap van Hilsenrath: dat uiteindelijk bij alle verschrikkingen in WOII het uiteindelijk alleen maar gaat om de kale feiten en dat enige verdere duiding daarvan bij voorbaat zinloos is. Het kan zijn, maar het zorgde er wel voor dat ik met een onvoldaan gevoel dit boek uiteindelijk dichtsloeg.


  • Tv-recensie ‘Westworld’, seizoen 3

    Posted on by admin

    Van deze tv-serie is nogal eens gezegd dat het de volgende grote klapper moest worden van het Amerikaanse betaalkanaal HBO na mega-hit ‘Game of Thrones‘. Maar dat is toch niet helemaal uitgekomen. Natuurlijk: er is veel wat deze serie fascinerend maakt: het concept van de androïden uit een themapark die steeds meer in opstand komen tegen hun makers, maar ook bijvoorbeeld de intrigerende verhaallijnen en de fantastische futuristische vormgeving van dit alles. Waarbij ook prachtige omgevingen zijn gebruikt, deels zelfs bestaand. Zo staat in dit seizoen voor het hoofdkantoor van Delos (het bedrijf dat onder meer themapark ‘Westworld’ runt) het prachtige ‘Ciudad de las Artes y las Ciencias‘ in Valencia model.

    Maar tegelijkertijd gaat seizoen 3 gebukt onder hetzelfde probleem als het vorige seizoen en dat is dat de makers Jonathan Nolan en Lisa Joy het plot te over-gecompliceerd hebben gemaakt. Gelukkig hebben we in seizoen 3 iets minder te maken met de sprongen in tijd die met name seizoen 2 bijna onbegrijpelijk maakten, maar nog steeds vind ik dat de makers te gemaakt hebben geprobeerd een heel geraffineerd plot vol slimmigheidjes in elkaar te timmeren. En dat … tja, is gewoon toch niet zo goed gelukt.

    In dit seizoen staat de wraakoefening van de uit Westworld ontsnapte Dolores tegen de mensheid centraal en dat is op zich natuurlijk boeiend. Ook het nieuwe karakter Caleb (gespeeld door Aaron Paul: Jesse uit Breaking Bad) is interessant, net als dat blijkt dat in futuristisch Neo Los Angeles ook mensen net zo goed zijn geknecht, nu middels een superieure AI die Rehoboam heet. Maar waarom gaat bijvoorbeeld Maeve voor badguy Serac werken en zelfs Dolores bevechten? En wat is eigenlijk de progressie dit seizoen van andere personages als Bernard Lowe en William?

    Hiermee kun je dit seizoen (ook maar bestaande uit 8 episodes in plaats van de reguliere 10, het lijkt GoT wel!) niet echt heel bevredigend noemen. Maar tegelijkertijd is er voldoende over om van te genieten en blijft deze serie gewoon fascineren; zeker voldoende om ook seizoen 4 te gaan kijken!


  • Tv-recensie ‘Tiger King’

    Posted on by admin

    Deze serie was de laatste tijd nogal een hype op Netflix. Het is een documentaire die min of meer gaat over ene Joe Exotic: de zeer kleurrijke (al is het maar met die geblondeerde mat van hem) eigenaar van een privé-dierentuin met honderden tijgers.

    We krijgen een inkijkje in een krankzinnig bijna surrealistisch wereldje met een bonte stoet aan bizarre personages, waarin alles uiteindelijk draait om een vete tussen Joe en zelfbenoemd dierenactiviste Carole Baskin. Deze vrouw heeft al dan niet haar eigen man om zijn geld vermoord en gevoerd aan haar eigen tijgers. En we zijn getuige van de uiteindelijke onoverkomelijke val van de nogal ijdele en grofgebekte Joe, als hij schuldig wordt bevonden aan een karrevracht aanklachten, waaronder nota bene het beramen van een moordaanslag op genoemde Carole.

    Ja, deze serie is zeer onderhoudend en uiteindelijk ook goed vermaak. Inclusief de laatste episode waarin Joel McHale nog even enkele hoofdrolspelers interviewt. Maar was de serie ook zo’n succes geworden als die niet net midden in corona-tijd gelanceerd was? Dat vraag ik me wel af…


  • Boekrecensie ‘Tijl’, Daniel Kehlmann

    Posted on by admin

    Dit is een boek over de historische personage Tijl Uilenspiegel. Auteur Kehlmann (wiens ‘Roem‘ en ‘F‘ ik respectievelijk heel goed en goed vond) plaatst dit personage midden in de Dertigjarige oorlog (1618-1848), een periode waar ik eigenlijk nog maar weinig over wist.

    En dat is vreemd, want de Dertigjarige oorlog was één van de meest destructieve Europese oorlogen ooit en zeer bepalend voor de Europese machtsverhoudingen. Deze oorlog zorgde ook voor de omstandigheden waarin Nederland succesvol een Europese mogendheid kon worden.

    Als we het toch even over de geschiedenis hebben: er wordt door historici zelfs vaak een duidelijke link gelegd tussen de Dertigjarige oorlog en de grote Europese oorlog van drie eeuwen later. We hebben het dan over WOI en WOII, durend van 1914-1945, die samen soms zelfs de Tweede Dertigjarige oorlog genoemd gezien de grote gelijkenis. Maar net zo goed kun je de eerste Dertigjarige oorlog de allereerste wereldoorlog noemen: er was immers een groot aantal strijdende partijen èn de oorlog bleef niet beperkt tot alleen het continent Europa (zo bestreden Holland en Portugal elkaar in Zuid-Amerika). Als je hierbij meeneemt dat ook de Napoleontische oorlogen zich in alles kwalificeren als wereldoorlog, hebben we dus goed beschouwd misschien wel al vier wereldoorlogen achter de rug! Maar nu draaf ik misschien een beetje door…

    Terug naar dit boek. Dit is geenszins een eenduidig verhaal over Tijl’s leven, maar veel meer een raamvertelling waarin slechts drie van de acht hoofdstukken rechtstreeks over Tijl gaan. Andere verhalen gaan onder meer over de ‘Winterkoningin’ (de historische personage Elizabeth Stuart, die een winter lang koningin van Bohemen was) en de eveneens historische personages Kircher, Olearius en Tesimond. Kehlmann maakt van hen allemaal tragikomische personages met vele tekortkomingen en een beperkte grip op de realiteit.

    Dit leidt tot een heel onnavolgbaar boek, vol wonderlijke wendingen en surrealistische passages. Maar óók een kostelijk en verrukkelijk boek, want Kehlmann’s vertelkunsten zijn groot: al meteen vanaf het eerste hoofdstuk, waarin de legendarische nar Tijl Uilenspiegel de bewoners van een stadje volledig om zijn vinger windt met zijn kunsten en er heel vilein voor zorgt dat iedereen slaags met elkaar raakt.

    Geweldig boek al met al!


  • Boekrecensie ‘Leonardo da Vinci; de biografie’, Walter Isaacson

    Posted on by admin

    Leonardo da Vinci is één van die zeldzame genieën die de wereld heeft voortgebracht, in de buitencategorie van bijvoorbeeld Mozart en misschien een Einstein. Isaacson schrijft in dit boek uitgebreid over diens leven en werken.

    Da Vinci wordt neergezet als een heuse ‘uomo universale‘. Hij was zéker niet alleen maar schilder, tekenaar of beeldhouwer maar vooral wetenschapper in de brede zin van het woord, gedreven door een kolossale nieuwsgierigheid en gezegend met een enorm vermogen te observeren.

    En zo was Da Vinci zeker ook anatomicus (met zijn vele studies van het menselijke lijf), theater-technicus, bioloog (met zijn vele studies naar dieren en planten), architect (de bouwkunst van kerken interesseerde hem zeer), militair strateeg (hij heeft zich bezig gehouden met het ontwerpen van verdedigingswerken), cartograaf (getuige een stadsplattegrond van Imola bijvoorbeeld), èn ingenieur c.q. bouwkundige (getuige al zijn ontwerpen voor apparaten, machines en uitgebreide bouwkundige werken zoals de omleiding van een hele rivier!). Kortom: als op iemand het predicaat ‘alleskunner’ past, dan is het wel op Da Vinci.

    Tegelijkertijd zorgden zijn zeer brede interesse, grilligheid èn zijn perfectionisme ervoor dat Da Vinci uiteindelijk maar weinig heeft nagelaten. De Vitruvius-man, de Mona Lisa en de bekende schildering van het Laatste Avondmaal zijn wat bekende zaken, maar het overgrote deel van Da Vinci’s werken is nooit afgerond of nooit gerealiseerd. Het leek Da Vinci zelf helemaal niet zo te deren; zo heeft Da Vinci nooit pogingen gedaan zijn uitgebreide en fascinerende notitieboeken, waar Isaacson rijkelijk uit put, te publiceren.

    Isaacson’s relaas over Da Vinci’s bijzondere persoonlijkheid en levenswandel (zo was hij openlijk homoseksueel) en de verhalen over zijn omgang met al bijna even bekende mensen uit die tijd, zoals Cesare Borgia, Machiavelli en Michelangelo, zijn fascinerend om te lezen. Soms hadden de uitgebreide beschrijvingen over vele van Da Vinci’s werken wat mij betreft wat korter gemogen. Maar desondanks was dit een zeer interessant en kostelijk boek!


  • Verhaal ‘Oog om oog, tand om tand’ afgerond

    Posted on by admin


    Het heeft een flink aantal jaren geduurd, maar eindelijk heb ik dit verhaal eens afgerond, waarvan ik vooralsnog alleen het eerste deel op mijn site gezet had. Dat heeft er alles mee te maken dat ik door de hele corona-crisis gewoon opeens toch meer tijd heb om me eens met dit soort dingen bezig te houden. Boeken lezen, films kijken, sporten, allerlei andere dingen en… dus ook schrijven.

    Kortom: met veel plezier kan ik dus eindelijk het hele verhaal laten zien! Klik om het verhaal te lezen het plaatje aan!


  • Tv-recensie ‘Better Call Saul’, seizoen 5

    Posted on by admin

    Deze serie is natuurlijk een prequel-spinoff van het onvolprezen ‘Breaking Bad’, maar is daar ook niet echt mee te vergelijken. Natuurlijk: beide series kennen die soms geniale visuele vondsten van maker Vince Gilligan, maar waar BB het moet hebben van een sensationeel snel plot, moet BCS het vooral hebben van heel nauwgezet uitgewerkte karakterontwikkelingen van de hoofdpersonen.

    Dat leidt tot een serie die enerzijds vaak nogal traag aanvoelt (ja, dit is een slow-burner!) maar aan de andere kant wel indruk maakt omdat de karakters ècht beklijven. Ik noem dan, naast natuurlijk ook kostelijke personages als Gus Fring, Mike Ehrmantraut en Lalo Salamanca met name Chuck McGill (de inmiddels gestorven broer van), de gevoelige drugscrimineel Nacho Varga, Jimmy ‘Saul Goodman’ McGill zelf natuurlijk, en eerst en vooral Kim Wexler. De vriendin van Jimmy wordt een steeds gelaagder en boeiender personage.

    Waarmee de vraag nog dringender wordt: wat gaat er in het zesde en laatste seizoen van BCS met haar gebeuren? Want we weten in ieder geval zeker dat Kim in BB geen enkele rol meer speelt! Alleen deze vraag zorgt ervoor dat ik seizoen 6 zéker ga kijken!


  • Boekrecensie ‘Butcher’s Crossing’, John Williams

    Posted on by admin

    De inmiddels overleden schrijver John Williams was grotendeels vergeten, tot diens roman ‘Stoner’ enkele jaren geleden opeens veel aandacht kreeg (en zeer hoge waarderingen). Dit boek, ‘Butcher’s Crossing’ is het boek dat Williams daarvóór schreef, halverwege jaren ’60 van de vorige eeuw.

    Het boek gaat over een jongeman die naar het eponieme plaatsje in het Amerikaanse Midwesten reist met het plan om hier, zoals zovelen, bizons te gaan jagen. Deze Will Andrews vindt hier al snel de bezeten jager Miller en met hem -en twee anderen- reizen ze af naar een zeer afgelegen vallei waar volgens Miller nog een heleboel bizons moeten leven. En natuurlijk wordt het een barre, zeer barre onderneming…

    Al heel snel had ik bij lezing sterke associaties met het boek ‘Meridiaan van bloed’ van Cormac McCarthy. Niet alleen speelt dit boek in ruwweg dezelfde tijd en omgeving, maar het gaat óók over een jongeman die zich in een soortgelijk grimmig avontuur stort. Maar er zijn nog veel meer parallellen te trekken: beide boeken hebben dezelfde sobere, louter beschrijvende stijl die verstoken is van enige emotie of duiding èn dezelfde afstandelijke benadering van de personages: zelfs Will Andrews wordt door Williams consequent met zijn achternaam genoemd.

    En ten slotte, en dat is misschien wel het belangrijkste, beide boeken hebben hetzelfde nihilistische en schijnbaar betekenisloze verhaal. Want net als met McCarthy’s boek (terecht getypeerd als ‘anti-western’) dringt zich ook hier zeer de vraag op waarom Williams dit verhaal nu eigenlijk vertelt! Er is geen moraal of wijze les, geen spanningsboog, geen noemenswaardig plot en geen ontwikkeling van welke personage dan ook. We tasten zelfs nog steeds grotendeels in het duister waarom Andrews, uit een welgesteld Boston’s nest, überhaupt dit avontuur aangaat!

    En zo heb ik ook hetzelfde bezwaar bij dit boek als bij voornoemd boek van McCarthy (dat ca. 20 jaar later is geschreven en misschien wel sterk geïnspireerd is door ‘Butcher’s Crossing’, wie zal het zeggen?). Aan de ene kant fascineert het brute verhaal over de wezenloze slachtpartij van alle Amerikaanse bizons in de negentiende eeuw. Maar aan de andere kant brengt het te weinig diepgang en betekenis.