Boekrecensie ‘Alleen op de wereld’, Hector Malot

Dit boek stond nog tussen een epub-dump op mijn iPad, en ik raakte er bij herlezing (want ik ken het boek, in de versie van het plaatje, natuurlijk uit mijn jeugd) toch weer aan verslingerd. Ondanks de oubollige vertaling blijft het krachtige verhaal over vondeling Rémi ijzersterk, met al die dramatische verwikkelingen en onvergetelijke personages. Vitalis en zijn troupe, Mattia voor de soepketel met dat hangslot, de dramatische winternacht in de Parijse groeve, de zieke Engelse jongen op die boot, de aderlating van Joli Coeur, de koop van die koe, noem maar op!

Wat me nu meer opvalt, dan in de ingekorte versie die ik eerder las, is dat Malot ook flinke maatschappijkritiek in zijn boek verwerkt. De kloof tussen de arme en rijke klasse, het falende rechtssysteem, de barre werkomstandigheden, het lot van vondelingen en wezen, het zit er allemaal in.

Intussen kun je bij tijd en wijlen toch wel zien dat dit ook wel echt een gedateerd boek is. Wie zou het tegenwoordig (met die zo slecht begrepen schrijfregel ‘show don’t tell’) nog in zijn hoofd te halen te beginnen met een lange uitleggerige passage? Malot doet het gewoon, als hij Rémi metéén uitgebreid laat vertellen over het feit dat hij wees is (of denkt te zijn, eigenlijk).

Ik denk dat een redacteur ook onverbiddelijk zou zijn over alles rond die mijnramp, want hoe goed ook beschreven, het komt overduidelijk voort uit een interesse van Malot voor de mijnbouw. Voor het plot is dit hele gebeuren echter volstrekt irrelevant; dus die redacteur zou zonder twijfel zeggen: schrappen!

En ten slotte vallen de vele wel erg grote toevalligheden op, die we ook kennen van tijdgenoot Dickens, maar die tegenwoordig toch echt niet meer gepruimd worden. Het belangrijkste voorbeeld is natuurlijk dat Rémi stomtoevallig in Frankrijk al zijn echte moeder, de Engelse dame Milligan, ontmoet. En een ander voorbeeld is dat Rémi in (dan al) miljoenenstad Parijs stomtoevallig tegen Mattia aanloopt.

Maar al met al heel leuk dit nog eens te herlezen!