Categorie: Alle boekrecensies

Dit is een zeer actueel en realistisch, maar tegelijkertijd huiveringwekkend boek, waarin de mogelijkheid wordt geschetst dat Rusland de oorlog wint. Het begint een aanval op NAVO-lidstaat Estland en zorgt hiermee voor grote problemen voor de westerse landen. Het boek is hiermee een duidelijke waarschuwing voor de noodzaak van een sterke Europese defensie. Met de vlotte schrijfstijl en de korte hoofdstukjes lees het ook als een trein.

Dit boekje herinnerde mij ook aan mijn eigen verhaal, ‘Een ondenkbaar scenario‘, waarin ik een wereld beschrijf van begin begin jaren ’50, waarin Duitsland WOII gewonnen blijkt te hebben. Tevens een bewijs van dat de redelijke positieve uitkomst van WOII helemaal niet zo onontkoombaar was als we misschien met zijn allen denken…

In dit boek neemt de schrijver je mee in de geschiedenis van zijn voorouders, de adellijke Pruisische familie Von Benda.

Dat is in het begin taai, als we ons door wel erg veel namen en verwikkelingen heen moeten worstelen. De vele familie-kiekjes hadden eerlijk gezegd ook niet gehoeven en geven soms de indruk dat je in een privé-boekje van Bas voor zijn familie zit te bladeren.

Maar allengs wordt het interessanter, als Von Benda begin te schrijven hoe in de decennia na WOI ook onder zijn familie het nationalisme en zelfs het nationaalsocialisme wortel schieten! Het interessante in dit boek is daarmee met name gelegen in dat we meer lezen hoe schijnbaar hele gewone en hele weldenkende mensen meewerkten aan Nazi-Duitsland, bijvoorbeeld als secretaresse of soldaat in de Wehrmacht, of als als militair of bureaucraat: allemaal schakeltjes van een verdorven regime. Veel aandacht gaat daarbij uit naar Luise von Benda, die de vriendin (en later vrouw) was van generaal Alfred Jodl, en die uitgebreid geschreven heeft over haar leven.

Bas Von Benda legt mooi uit dat in de begintijd juist de nadruk op het gemeenschappelijke (de ‘Volksgemeinschaft’) zoveel mensen aantrok. En hij brengt heel goed in beeld hoe iedereen voor de eigen rol in de oorlog probeert te vergoelijken ; door de eigen invloed te bagatelliseren, door te zeggen dat ze niet wisten van de vreselijke misstanden en dat geallieerden toch ook geen lieverdjes waren. Of door erop te hameren dat ze toch maar gewoon hun plicht deden als Duitser. Dat was ook allemaal deel van de redenatie van Alfred Jodl en zijn vrouw Luise, die zich vurig verdedigden bij het Neurenberg-proces (dat mocht overigens niet baten; Jodl kreeg de doodstraf).

Zeer boeiende kost al met al, al had wat mij betreft het boek wel veel korter gemogen. Lang niet alle volledig overgenomen brieffragmenten en dergelijke zijn namelijk even interessant.

In dit boek wordt je meegezogen in het kolkende, overvolle, smerige, opwindende en fascinerende Bombay van de jaren ’80. De verteller is een uit Nieuw-Zeeland ontsnapte crimineel. Hij dompelt zich onder in het dagelijkse leven van India en dat is zonder meer zeer meeslepend. Hij maakt bizarre dingen mee en hoopt intussen zelf ook nog een beter mens te worden. En intussen blijkt dit boek ook nog, in ieder geval deels autobiografisch te zijn. Maar dan waarschijnlijk wel flink opgesmukt; iets wat me een beetje deed denken aan ‘Ik, Jan Cremer’.

Ja: dit is echt een beest van een boek! Want er gebeurt zoveel… Om enkele dingen te noemen: onze hoofdpersoon wordt gemarteld in een gevangenis, belandt op een slavenmarkt, verblijft in een dorpje in het binnenland, woont in een sloppenwijk en raakt als ‘arts’ verzeild in een cholera-epidemie… En zo kan ik nog wel even doorgaan! Onze hoofdpersoon ontwikkelt een knots van een heroïne-verslaving (en kickt weer cold turkey af), krijgt een positie in de lokale maffia, raakt bekend met het Bollywood-wereldje, gaat op een uiterst bloedige missie naar het door oorlog verscheurde Afghanistan en raakt verwikkeld in een bijna kluchtige verhaallijn rondom een ‘dans-beer’. Al met al heerlijk smeuïg beschreven gebeurtenissen…

Natuurlijk is dit hiermee ook, met het kolossaal aantal pagina’s, een flinke, zeer flinke kluif. Toch bleef ik tot het eind gegrepen door dit boek. Ik begrijp dat er ook al een tv-serie van gemaakt is en dat verbaast me niets. Want wat een krachtige epische vertelling! Met mooi, bij tijd en wijlen zeer bloemrijk, taalgebruik en heel veel originele observaties ook nog eens. Echt geweldig dit! Ik voeg hem bij in mijn Hebban-lijst van favoriete boeken.

Ik heb dit boek trouwens gelezen via de Ebook-actie van de NRC, die elke maand haar lezers weer één of meer boeken aanbiedt. Fijne service, NRC, dank daarvoor!

Dit boek bevat diverse levensverhalen die samen een beeld geven van de roerige geschiedenis Baltische staten, waarin met name veel ruimte is voor de grote wereldoorlogen die de vorige eeuw teisterden. Brokken schetst al die personages prachtig en ook uitgebreid, inclusief foto-materiaal en dergelijke.

Dat alles maakt dit boek zeker de moeite waard maar ook nogal een kluif, want het is allemaal nogal veel. Bovendien is het ene verhaal toch echt interessanter dan het andere. Verhalen die er uit sprongen waren onder meer die over Mark Rothko en Sergei Eisenstein. En zo toch al met al zeer de moeite waard!

Dit boek van mijn favoriete schrijver van dit moment, de formidable David Mitchell, had ik al eens gelezen in het Engels (mijn oude recensie HIER) . Maar in het kader van mijn recente vakantie naar Japan besloot ik het te herlezen, en dat was voorwaar geen verkeerde beslissing! Want opnieuw genoot ik van Mitchell’s superieure storytelling.

Makkelijk leesbaar geschreven is het evenwel allemaal niet bepaald, en juist daarom was het goed me nog eens aan de vertaling te wagen, want nu kwamen bepaalde nuances bij mij toch beter bij me binnen.

Alles gaat intussen over de Hollandse handelspost Desjima in Nagasaki, de enige voorpost van het westen in het verder hermetisch van de buitenwereld afgesloten Japan. Natuurlijk ben ik hier zelf ook geweest op mijn vakantie en dat was fascinerend en bijna magisch. Het verhaal speelt rond het jaar 1800 en concentreert zich op de belevenissen van Jacob de Zoet en zijn gedoemde liefde voor Aibagawa Orito. Want zij wordt op enig moment ontvoerd naar het sekte-achtige klooster van de kwaadaardige Heer Abt Enomoto.

Mitchell toont zich een absolute meester over de materie en schept een prachtig zeer overtuigend historisch tijdsbeeld, mooie personages en kleurrijke gebeurtenissen. Hij ontrolt verder een meesterlijk, meeslepend en dramatisch plot. Zijn schrijfstijl hierbij is subliem: poëtisch, speels, grappig, diep ontroerend, je kan al die kwalificaties erop plakken (en; zoals gezegd, zeker niet altijd makkelijk). Dit is daarmee zonder meer een historische roman van de hoogste orde! Lezen, ga dit lezen!

Als John Banville (die ik al eerder las natuurlijk), zich waagt aan het genre thriller / detective, dan kun je al voorspellen dat hij daar een literaire ‘spin’ aan geeft. En dat gebeurt ook, want ja: deze man kan prachtige volzinnen schrijven en is stilistisch heel sterk.

Ontstaat er intussen ook nog een interessant verhaal? Mwah. Ik werd eerlijk gezegd niet meteen het verhaal in getrokken, moet ik zeggen: het depressieve Dublin van de jaren 50, de twee hoofdpersonen (detective Strafford en patholoog Quirke), noch het begin-gegeven: dat Rosa Jacobs’ dood in een garage geen zelfmoord is.

Maar Banville bouwt zijn verhaal mooi op en het wordt toch boeiend. Wat mij wel opviel is hoe los Banville om gaat met vertelperspectief; iets waar ik als amateur-schrijvertje toch wel een beetje moeite mee heb. Al met al toch nog een aardige thriller, zonder heel bijzonder te worden.

Dit boek kreeg her en der goede recensies , maar ik kon er niet door gegrepen worden. Het verhaal speelt in het Romeinse Rijk ten tijde van Nero (misschien wel de meest interessante keizer), dus dat begint kansrijk. Helaas begon ik me al heel snel te storen aan de enorme stortvloed aan namen die deze Poolse schrijver op je loslaat. Alsof hij wil bewijzen hoe belezen hij is en hoezeer hij meester is van de materie. Maar intussen verpestte de schrijver daar wel voor mij de leeservaring mee. Niet uitgelezen, helaas…

Dit boek begint heel interessant, als je langzaam merkt dat je leest dat het meisje Kathy in een parallelle dystopische werkelijkheid opgroeit, waarin menselijke klonen, zoals zij, worden opgekweekt om later te kunnen dienen als donateur van hun organen. Een beklemmend gegeven dat wel wat lijkt op ‘The Handmaid’s Tale’!

Dit alles had het begin kunnen zijn van een meeslepend verhaal, maar dat is helaas niet het geval. Want afgezien van dit duistere basisgegeven, is dit eigenlijk een verbazingwekkend saai boek. We lezen namelijk bijvoorbeeld heel veel over de herinneringen van Kathy aan de kostschool waar ze opgroeide en dat kabbelt eigenlijk maar voort van het ene vrij onbenullige voorval naar het volgende. De driehoeksverhouding tussen haar, Ruth en Tommy, is ook al geen moment interessant. En alles leidt ook niet tot een climactische apotheose. Nee, al met al géén geweldig boek.

Dit is een origineel, bijzonder en meeslepend verhaal over drie mensen die op enig moment allemaal terecht komen op Makatea, een klein eiland in de Stille Zuidzee (de Pacific), dat wordt bedreigd wordt door grote bedrijven. Powers heeft een heerlijk pennetje en verhaalt uitgebreid en heel smakelijk over zijn drie personages.

Hoe Evie verslingerd raakt aan het diepzeeduiken, bijvoorbeeld. De passages over hoe ze als vrouw een autoriteit wordt in dit wereldje zijn prachtig beschreven.

Maar de kern van dit boek ligt bij de bijzondere vriendschap tussen Todd en Rafi, die altijd draaide om competitie en spel, met name schaken en go. Ze leren elkaar kennen als student en worden al snel heel close. Met name Todd is daarbij een fascinerend personage. In lange gecursiveerde passages vertelt hij erover hoe hij als IT-nerd aan de basis van AI stond en hoe hij de oprichter wordt van Playground, een enorm populaire sim-wereld / ‘social network’.

Powers brengt al die lijnen daarna weer samen als blijkt dat Makatea door de AI ‘Profunda’ is gekozen als plek voor nieuwe scifi-achtige drijvende steden. Maar of de lokale bewoners, inclusief Rafi en Evy, daar nou zo blij mee zijn?

Dit is een heerlijk geschreven boek waar je helemaal in kunt opgaan. Een ervaring die ik niet meer heb meegemaakt sinds dat boek van Anthony Doerr. Geweldig!

In dit nieuwste boek gaat Harari (bekend van ‘Sapiens‘, ‘Homo deus‘ en ‘21 Lessen voor de 21e eeuw‘) in op wat de kracht is van gemeenschappelijke verhalen die ons mensen bindt. En vooral op hoe social media en met name AI onze informatienetwerken veranderen.

Harari begint met te vertellen hoe belangrijk ‘verhalen’ zijn geweest bij de ontwikkeling van de menselijke beschavingen. Het unieke vermogen van de mens om gedeelde verhalen te creëren en erin te geloven is onze grootste kracht, zegt hij. Want dankzij dit vermogen kunnen we grote groepen vormen en complexe samenlevingen opbouwen. Het helpt ons concepten als geld en naties te creëren die onze interacties sturen.

Om voorgaande redenen vindt hij het huidige informatietijdperk ook zo gevaarlijk. Het internet heeft de toegang tot informatie fundamenteel veranderd en daarmee nieuwe uitdagingen heeft gecreëerd, zoals een overdaad aan informatie en vooral de verspreiding van verkeerde informatie. Het relatief nieuwe verschijnsel van AI vindt hij zelfs zonder meer gevaarlijk: deze bedreigt de menselijke autonomie. En hij sluit af met een krachtige boodschap: we staan nu voor cruciale beslissingen over hoe we deze krachtige technologieën onder controle moeten houden. En daarvoor zijn zelfregulerende mechanismen heel belangrijk.

Dit is allemaal boeiende materie. Misschien zijn het niet allemaal vernieuwende inzichten, maar Harari weet het allemaal smakelijk uit te serveren, door steeds veel treffende, originele en boeiende voorbeelden aan te halen. Dat maakt dit boek, alhoewel het best wat korter gekund had hier en daar, tot een hele goede leeservaring. En ontzettend actueel en urgent!